طراحی و ارزیابی برنامه آموزشی مبتنی بر ادبیات و مهارت های روانشناختی برای افزایش تاب آوری و خودکارآمدی دانش آموزان

تحولات اجتماعی، فرهنگی و آموزشی عصر حاضر، دانش آموزان را با طیف گسترده ای از فشارهای روانی، هیجانی و تحصیلی مواجه ساخته است. در این میان، تاب آوری و خودکارآمدی به عنوان دو سازه بنیادین روانشناختی، نقش مهمی در سازگاری موفق دانش آموزان با چالش های زندگی مدرسه ای ایفا می کنند. پژوهش حاضر با هدف طراحی و ارزیابی یک برنامه آموزشی تلفیقی مبتنی بر ادبیات و مهارت های روانشناختی انجام شده است. این برنامه با استفاده از داستان ها، متون ادبی، شعر، روایت پردازی و تمرین های هدفمند روانشناختی، تلاش دارد توان مقابله ای، باور به توانمندی های فردی و تنظیم هیجانی دانش آموزان را ارتقا دهد. روش پژوهش از نوع کاربردی و با رویکرد ترکیبی (کمی–کیفی) است. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه های استاندارد تاب آوری و خودکارآمدی، مشاهده، مصاحبه نیمه ساختاریافته و تحلیل فعالیت های نوشتاری دانش آموزان بوده است. نتایج نشان داد اجرای برنامه آموزشی موجب افزایش معنادار تاب آوری، خودکارآمدی، مشارکت فعال در کلاس و کاهش اضطراب تحصیلی دانش آموزان شده است. یافته ها بر اهمیت بهره گیری از ظرفیت های ادبیات در کنار آموزش مهارت های روانشناختی در برنامه های درسی تاکید دارند.

کلیدواژه ها:

برنامه آموزشی ، ادبیات تربیتی ، مهارت های روانشناختی ، تاب آوری ، خودکارآمدی ، دانش آموزان