تحلیل نقش باورهای خودباوری و خودکارآمدی در ارتقای فرایندهای شناختی یادگیری دانش آموزان

چکیدهیادگیری موثر نتیجه تعامل پیچیده میان فرایندهای شناختی و عوامل انگیزشی–روان شناختی است و در این میان، باورهای فردی یادگیرندگان نقش تعیین کننده ای در کیفیت و عمق یادگیری ایفا می کنند. خودباوری و خودکارآمدی به عنوان دو سازه مهم روان شناختی، بیانگر باور دانش آموز نسبت به توانایی های خود در فهم، پردازش و به کارگیری مطالب درسی هستند و می توانند جهت گیری شناختی او را در فرایند یادگیری تحت تاثیر قرار دهند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش باورهای خودباوری و خودکارآمدی در ارتقای فرایندهای شناختی یادگیری دانش آموزان انجام شده است. این مطالعه با رویکرد توصیفی–همبستگی (یا توصیفی–تحلیلی) به بررسی تاثیر این متغیرها بر مولفه هایی چون توجه، حافظه، درک مفهومی، پردازش اطلاعات و حل مسئله می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که بین سطح خودباوری و خودکارآمدی دانش آموزان با کیفیت فرایندهای شناختی یادگیری رابطه مثبت و معناداری وجود دارد؛ به گونه ای که دانش آموزان دارای باورهای مثبت تر، از راهبردهای شناختی عمیق تر استفاده کرده و در مواجهه با تکالیف یادگیری، پایداری و تمرکز بیشتری از خود نشان می دهند. نتایج همچنین حاکی از آن است که خودکارآمدی می تواند نقش پیش بینی کننده ای قوی در تبیین تفاوت های فردی در عملکرد شناختی یادگیرندگان ایفا کند. بر اساس یافته ها، تقویت باورهای خودباوری و خودکارآمدی از طریق راهبردهای آموزشی مناسب، بازخورد سازنده و ایجاد تجربیات موفق یادگیری، می تواند به ارتقای کیفیت یادگیری شناختی و بهبود پیامدهای آموزشی در نظام های آموزشی منجر شود.