معلم خصوصی برای همه؛ آیا هوش مصنوعی می تواند شکاف عدالت آموزشی بین مدارس محروم و برخوردار را پر کند؟

ظهور مدل های زبانی بزرگ و سیستم های یادگیری تطبیقی، نویدبخش تحقق یکی از قدیمی ترین آرزوهای نظام های آموزشی یعنی «آموزش انفرادی در مقیاس انبوه» بوده است. ایده «معلم خصوصی هوشمند» که بتواند با صبر نامتناهی، محتوا را با سطح شناختی و سرعت یادگیری هر دانش آموز تنظیم کند، پتانسیل نظری بالایی برای رفع محرومیت های آموزشی در مناطق کم برخوردار دارد. با این حال، پیاده سازی این فناوری در بستر نابرابر زیرساختی و اجتماعی، با چالش های سهمگینی روبروست. این مقاله با رویکردی آسیب شناسانه، تقابل میان «پتانسیل دموکراتیک سازی دانش» و «خطر تشدید شکاف دیجیتال» را بررسی می کند. محورهای اصلی پژوهش شامل تحلیل زیرساخت های سخت افزاری در مناطق محروم، سواد دیجیتال معلمان و دانش آموزان، سوگیری های فرهنگی در الگوریتم های آموزشی، و خطر جایگزینی معلم انسانی در مدارس فقیر در مقابل مکمل سازی آن در مدارس غنی است. استدلال می شود که بدون مداخله سیاست گذارانه برای تامین «عدالت در دسترسی» و «عدالت در کاربری»، هوش مصنوعی نه تنها شکاف را پر نمی کند، بلکه لایه ای جدید از نابرابری نامرئی را بر نظام آموزشی تحمیل خواهد کرد.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: عدالت آموزشی ، هوش مصنوعی در آموزش ، شکاف دیجیتال ، یادگیری تطبیقی ، مدارس محروم ، معلم خصوصی هوشمند ، سواد الگوریتمی.