نقش معلم در پرورش مسئولیت پذیری دانش آموزان

مسئولیت پذیری به عنوان یکی از مهم ترین شایستگی های فردی و اجتماعی، نقشی بنیادین در شکل گیری شخصیت متعادل، شهروندی آگاه و مشارکت جویانه و نیز موفقیت تحصیلی دانش آموزان ایفا می کند. مدرسه به عنوان نهادی اجتماعی و تربیتی، بستری اساسی برای پرورش این ویژگی محسوب می شود و در این میان، معلم نقشی بی بدیل و تعیین کننده دارد. معلم نه تنها انتقال دهنده دانش، بلکه الگوی رفتاری، هدایت گر اخلاقی و تسهیل گر رشد اجتماعی و عاطفی دانش آموزان است. مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی توصیفی، به بررسی نقش معلم در پرورش مسئولیت پذیری دانش آموزان می پردازد و ابعاد مختلف این نقش را در حوزه های شناختی، عاطفی، اخلاقی، اجتماعی و رفتاری واکاوی می کند. در این نوشتار، ابتدا مفهوم مسئولیت پذیری و جایگاه آن در نظام تربیتی تبیین می شود، سپس ویژگی های معلم مسئولیت پرور، شیوه های آموزشی و تربیتی موثر، نقش فضای کلاس درس، تعاملات معلم دانش آموز، و تاثیر الگوهای رفتاری معلم مورد بررسی قرار می گیرد. همچنین با استناد به پژوهش ها و منابع علمی فارسی، چالش ها و الزامات تحقق آموزش مسئولیت پذیری در مدارس تحلیل می شود. نتایج این مقاله نشان می دهد که پرورش مسئولیت پذیری بدون نقش آفرینی آگاهانه، هدفمند و مستمر معلم امکان پذیر نیست و کیفیت عملکرد معلم می تواند به طور مستقیم بر درونی سازی این ارزش در دانش آموزان اثرگذار باشد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: مسئولیت پذیری ، نقش معلم ، تربیت اخلاقی ، آموزش و پرورش ، رشد اجتماعی دانش آموزان