از کلاس سنتی تا کلاس فعال؛ تجربه های موفق معلمان در تغییر روش تدریس

تحولات گسترده اجتماعی، فرهنگی و فناورانه در دهه های اخیر، نظام های آموزشی را با چالش های بنیادینی مواجه ساخته است. کلاس درس به عنوان کانون اصلی فرآیند یاددهی–یادگیری، دیگر نمی تواند صرفا بر الگوهای سنتی انتقال دانش متکی باشد؛ الگوهایی که در آن ها معلم نقش منبع اصلی اطلاعات و دانش آموز نقش دریافت کننده منفعل را ایفا می کند. پژوهش ها و تجربه های میدانی نشان می دهد که چنین رویکردی، پاسخگوی نیازهای یادگیرندگان قرن بیست ویکم نیست و نمی تواند مهارت هایی نظیر تفکر انتقادی، حل مسئله، خلاقیت و یادگیری مادام العمر را در دانش آموزان پرورش دهد. در مقابل، رویکرد کلاس فعال با تاکید بر مشارکت یادگیرنده، تعامل معنادار، یادگیری مبتنی بر تجربه و نقش تسهیل گرانه معلم، توانسته است جایگاه ویژه ای در ادبیات نوین آموزش به دست آورد.مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی–توصیفی، به بررسی مسیر گذار از کلاس سنتی به کلاس فعال می پردازد و با تکیه بر تجربه های موفق معلمان ایرانی، ابعاد مختلف این تحول را واکاوی می کند. در این مقاله، ضمن تبیین ویژگی های کلاس سنتی و محدودیت های آن، اصول نظری و عملی کلاس فعال تشریح شده و نقش معلم، دانش آموز، محتوا و محیط یادگیری در این گذار مورد تحلیل قرار می گیرد. همچنین با استناد به پژوهش های داخلی و گزارش های تجربی معلمان، نمونه هایی از تغییر موفق روش های تدریس و پیامدهای آموزشی آن ها بررسی می شود. هدف اصلی این نوشتار، ارائه تصویری واقع بینانه و کاربردی از امکان پذیری تحول در کلاس درس و الهام بخشی به معلمان برای بازاندیشی در شیوه های تدریس خود است.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: کلاس فعال ، کلاس سنتی ، روش های نوین تدریس ، تجربه های معلمان ، یادگیری مشارکتی ، تحول آموزشی