نقش معلم در پرورش تفکر انتقادی دانش آموزان/

تفکر انتقادی یکی از بنیادی ترین مهارت های شناختی قرن بیست ویکم محسوب می شود که نقش تعیین کننده ای در پرورش شهروندانی آگاه، مسئول، تحلیل گر و توانمند در حل مسائل پیچیده اجتماعی، علمی و اخلاقی دارد. در این میان، نقش معلم به عنوان تسهیل گر یادگیری، هدایت کننده فرایندهای شناختی و الگوی فکری دانش آموزان، اهمیتی دوچندان می یابد. هدف این مقاله تبیین جامع و تحلیلی نقش معلم در پرورش تفکر انتقادی دانش آموزان در بستر نظام آموزشی است. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی–توصیفی و با اتکا بر منابع معتبر فارسی، به بررسی مبانی نظری تفکر انتقادی، ویژگی های معلم پرورش دهنده تفکر انتقادی، راهبردهای آموزشی موثر، موانع و چالش های موجود، و پیامدهای تربیتی این نوع آموزش می پردازد. یافته های تحلیلی نشان می دهد که معلمانی که از روش های تدریس فعال، پرسش محور، مسئله محور و تاملی استفاده می کنند، نقش موثرتری در رشد توانایی های تحلیلی، قضاوت منطقی و خودتنظیمی شناختی دانش آموزان ایفا می کنند. همچنین ایجاد فضای امن فکری، احترام به دیدگاه های متنوع و تشویق به استدلال و ارزیابی شواهد از مهم ترین مولفه های موفقیت در این مسیر است. نتایج این مقاله می تواند برای معلمان، برنامه ریزان درسی و سیاست گذاران آموزشی در جهت بهبود کیفیت یاددهی–یادگیری و تربیت نسلی متفکر و نقاد مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: تفکر انتقادی ، نقش معلم ، یادگیری فعال ، آموزش مدرسه ای ، پرورش شناختی ، مهارت های فکری