سواد هوش مصنوعی معلمان: از درک مفهومی تا اجرای تربیتی در مدرسه

گسترش سریع هوش مصنوعی در زیست جهان معاصر، نظام های آموزشی را با پرسش های بنیادینی دربارهی نقش معلم، ماهیت یادگیری، عدالت آموزشی و اخلاق تربیتی مواجه کرده است. در این میان، «سواد هوش مصنوعی معلمان» به عنوان پیش شرطی اساسی برای بهره برداری مسئولانه، آگاهانه و تربیت محور از این فناوری ها مطرح می شود. این مقاله با تمرکز بر بستر آموزش وپرورش ایران، به تبیین مفهوم سواد هوش مصنوعی معلمان، ابعاد نظری و عملی آن، و الزامات پیاده سازی در سطح مدرسه می پردازد. ابتدا، چارچوب مفهومی سواد هوش مصنوعی با تاکید بر پیوند دانش فناورانه، دانش پداگوژیک و ملاحظات اخلاقی بررسی می شود. سپس، پیامدهای تربیتی هوش مصنوعی در طراحی یادگیری، ارزشیابی، تعاملات کلاسی و عدالت آموزشی تحلیل می گردد. در ادامه، یک چارچوب چندسطحی برای سنجش و توسعهی سواد هوش مصنوعی معلمان و یک برنامهی اقدام مدرسه محور به صورت مستقل و تفصیلی ارائه می شود. مقاله نشان می دهد که بدون توانمندسازی حرفه ای معلمان، استفاده از هوش مصنوعی نه تنها به بهبود کیفیت یادگیری منجر نمی شود، بلکه می تواند شکاف های آموزشی، وابستگی فناورانه و چالش های اخلاقی را تشدید کند.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی :سواد هوش مصنوعی معلمان ، هوش مصنوعی در آموزش ، توسعهی حرفه ای معلمان ، اخلاق آموزشی ، مدرسهی هوشمند ، عدالت آموزشی ، TPACK