مدیریت مالی و بودجه در آموزش و پرورش

مدیریت مالی و بودجه در آموزش و پرورش به عنوان یکی از مولفه های بنیادین نظام آموزشی، نقشی تعیین کننده در تحقق اهداف آموزشی، تربیتی و توسعه ای ایفا می کند. محدودیت منابع مالی در کنار گستردگی ماموریت ها و انتظارات فزاینده از نظام آموزش و پرورش، ضرورت برخورداری از نظامی کارآمد، شفاف و پاسخ گو در مدیریت منابع را دوچندان ساخته است. این مقاله با هدف بررسی ابعاد مختلف مدیریت مالی و بودجه در آموزش و پرورش، به تبیین چالش ها، رویکردها و راهکارهای بهبود فرآیندهای مالی در این حوزه می پردازد. روش پژوهش حاضر توصیفی تحلیلی بوده و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، اسناد بالادستی، قوانین و آیین نامه های مالی و پژوهش های پیشین انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که ساختار سنتی بودجه ریزی، تمرکزگرایی، عدم تناسب اعتبارات با نیازهای واقعی مدارس، ضعف در نظام نظارت و ارزیابی، و محدود بودن اختیارات مالی مدیران آموزشی از مهم ترین موانع اثربخشی مدیریت مالی در آموزش و پرورش به شمار می آیند. این عوامل موجب کاهش بهره وری منابع، کندی اجرای برنامه ها و نابرابری در ارائه خدمات آموزشی می شود. بر اساس نتایج به دست آمده، حرکت به سوی بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد، تقویت شفافیت مالی، افزایش اختیارات همراه با مسئولیت پذیری مدیران مدارس و توانمندسازی نیروی انسانی در حوزه مدیریت مالی، از مهم ترین راهبردهای اصلاح نظام مالی آموزش و پرورش است. همچنین، استقرار نظام های اطلاعاتی مالی کارآمد و استفاده از شاخص های دقیق برای ارزیابی عملکرد می تواند به بهبود تصمیم گیری ها و تخصیص عادلانه تر منابع کمک کند.در نهایت، مقاله نتیجه می گیرد که ارتقای مدیریت مالی و بودجه در آموزش و پرورش نه تنها یک الزام اداری، بلکه پیش شرطی اساسی برای ارتقای کیفیت آموزشی، تحقق عدالت آموزشی و دستیابی به توسعه پایدار انسانی است و می تواند زمینه ساز استفاده بهینه از منابع و سرمایه گذاری موثر بر آینده جامعه باشد.

کلیدواژه ها:

مدیریت ، مالی ، بودجه ، آموزش و پرورش