تحول پارادایم تدریس در آموزش ابتدایی: از الگوهای سنتی تا اکوسیستم های یادگیری

مقدمه: تحولات سریع فناورانه، اجتماعی و اقتصادی قرن بیست ویکم، نظام های آموزش ابتدایی را با ضرورت بازاندیشی در پارادایم های تدریس روبه رو ساخته است. شکاف فزاینده بین روش های سنتی معلم محور و نیاز به پرورش شایستگی های پیچیده در دانش آموزان، مسئله ای محوری در پژوهش های آموزشی معاصر است.هدف: این مقاله با هدف انجام یک مرور نظام مند به تحلیل تحولات پارادایمی در روش های تدریس دوره ابتدایی از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۳ می پردازد و عوامل پیش برنده، موانع، و پیامدهای این تحول بر نقش معلم و تجربه یادگیری را واکاوی می کند.روش: با پیروی از دستورالعمل های PRISMA، جستجوی نظام مند در پایگاه های اطلاعاتی معتبر بین المللی و داخلی انجام و از بین ۲۸۴۷ منبع اولیه، ۱۲۷ منبع واجد شرایط با استفاده از تحلیل محتوای کیفی جهت دار مورد بررسی قرار گرفتند.یافته های کلیدی: یافته ها نشان دهنده ظهور پنج موج تحول به هم پیوسته است: ۱) پارادایم انتقالی (معلم محوری)، ۲) پارادایم تعاملی (یادگیری فعال)، ۳) پارادایم دیجیتال (ادغام فناوری)، ۴) پارادایم شخصی سازی شده (تطبیق با فرد) و ۵) پارادایم اکوسیستمی (یادگیری توزیع شده). نقش معلم از «متخصص انتقال دهنده» به «شبکه ساز هم آفرین» تحول یافته است. عوامل پیش برنده ای مانند پیشرفت علوم شناختی و فشار نهادهای بین المللی در تعامل با موانعی چون ساختار متمرکز، ارزشیابی های پرمخاطره و شکاف دیجیتالی، مسیر تحول را شکل می دهند.نتیجه گیری: آینده اثربخشی آموزش ابتدایی در گرو اتخاذ نگرشی سیستمی و بوم آگاهانه است که به جای پیروی خطی از مدل ها، به تلفیق خلاقانه مولفه های اثربخش هر پارادایم در بافت محلی بپردازد. سرمایه گذاری بر توانمندسازی حرفه ای معلمان و بازطراحی نظام های پشتیبانی و ارزشیابی، کلید تسهیل این گذار پارادایمی است.

کلیدواژه ها:

روش های تدریس ، آموزش ابتدایی ، تحول پارادایمی ، یادگیری دانش آموزمحور ، نقش معلم ، فناوری آموزشی