تحلیل جایگاه بهداشت روان در اسناد بالادستی آموزش و پرورش ایران از منظر آموزه های دینی در مقاطع تحصیلی مختلف

چکیده بهداشت روان به عنوان بستری اساسی برای تحقق اهداف تربیتی و شکوفایی استعدادهای دانش آموزان، جایگاهی کلیدی در نظام های آموزشی دارد. در جمهوری اسلامی ایران، این مفهوم علاوه بر مبانی روانشناختی، واجد ابعاد عمیق دینی و ارزشی است. این پژوهش با هدف تحلیل جایگاه بهداشت روان در اسناد بالادستی آموزش و پرورش کشور (با تاکید بر سند تحول بنیادین، برنامه درسی ملی و سایر اسناد راهبردی) از منظر انطباق با آموزه های دینی اسلام انجام شده است. مطالعه حاضر با روشی توصیفی-تحلیلی و با رویکرد تحلیل محتوای کیفی اسناد، به واکاوی میزان و چگونگی توجه به مولفه های بهداشت روان (مانند احساس امنیت، عزت نفس، مهارت های ارتباطی، تاب آوری، معنویت و...) در این اسناد پرداخته و همسویی یا فاصله ی آن ها را با آموزه های دینی در حوزه های اخلاق، تربیت، خودشناسی، رابطه با خدا و جامعه مورد بررسی قرار می دهد. یافته ها نشان می دهد که درحالی که در اسنادی مانند سند تحول، بر تربیت متوازن و «تعالی بخشی» تاکید شده و مفاهیمی چون آرامش، نشاط و مقاومت در برابر مشکلات مورد اشاره قرار گرفته است، اما رویکرد صریح، نظام مند و عملیاتی به مسئله بهداشت روان با تکیه بر مبانی دینی، در مقایسه با ابعاد دیگر آموزشی، کمرنگ تر است. همچنین، پراکندگی و عدم انسجام در ارائه راهکارهای اجرایی متناسب با مقاطع سنی مختلف مشهود است. این پژوهش نتیجه می گیرد که تلفیق هوشمندانه و برنامه ریزی شده بین دستاوردهای روانشناسی و آموزه های غنی دین اسلام در اسناد بالادستی، می تواند به تدوین الگویی بومی، اثربخش و پیشگیرانه برای ارتقای بهداشت روان دانش آموزان در تمامی مقاطع تحصیلی منجر شود.

کلیدواژه ها:

کلیدواژه ها: بهداشت روان ، اسناد بالادستی آموزش و پرورش ، آموزه های دینی ، تحلیل محتوا ، سند تحول بنیادین ، تربیت اسلامی ، مقاطع تحصیلی.