تقویت املا و خوانش، دانش آموزان دوزبانه

دانش آموزان دوزبانه که زبان خانه با زبان آموزش (فارسی) متفاوت است، معمولا در مهارت های املا و خوانش فارسی با دشواری های بیشتری روبه رو می شوند. این مشکلات اغلب ناشی از تداخل زبانی، تفاوت های آوایی و واجی بین زبان اول و فارسی، کمبود مواجهه طبیعی با فارسی نوشتاری در محیط خانه و روش های تدریس یکسان برای دانش آموزان تک زبانه و دوزبانه است. این مقاله با رویکرد مروری - کاربردی، عوامل موثر بر ضعف املا و خوانش در این گروه را بررسی کرده و مجموعه ای از راهبردهای مبتنی بر شواهد را برای تقویت این دو مهارت در کلاس درس پیشنهاد می دهد.یافته های مطالعات داخلی و بین المللی نشان می دهد که با اجرای ترکیبی از راهبردهای زیر می توان پیشرفت قابل توجهی ایجاد کرد: آموزش آگاهانه آوایی - واجی با تاکید بر تفاوت های زبانی، استفاده از رویکرد چند حسی در آموزش املا، خوانش هم زمان و تکراری با متون کنترل شده، فعالیت های واژگان دو زبانه و انتقال واژگان از زبان اول به فارسی، آموزش مستقیم استراتژی های خواندن، ایجاد محیط غنی زبانی فارسی در کلاس و ارزیابی مستمر با بازخورد فردی سازی شده. این راهبردها در بازه ۱۲ تا ۲۴ هفته می توانند دقت املا را ۳۰ تا ۶۵ درصد، سرعت و صحت خوانش را ۲۵ تا ۵۵ درصد و درک مطلب را ۲۰ تا ۵۰ درصد بهبود بخشند؛ البته میزان پیشرفت به شدت به میزان مواجهه با فارسی در خانه، سن شروع آموزش و تفاوت ساختاری زبان اول با فارسی وابسته است.نتایج تاکید می کنند که معلم با شناخت دقیق نیازهای زبانی دانش آموزان دوزبانه و استفاده از روش های افتراقی و چند حسی، می تواند نه تنها شکاف سواد را کاهش دهد، بلکه اعتمادبه نفس، انگیزه و مشارکت تحصیلی این دانش آموزان را نیز به طور قابل توجهی افزایش دهد. موفقیت این رویکرد نیازمند آموزش هدفمند معلمان، طراحی مواد آموزشی مناسب و حمایت ساختاری از سوی نظام آموزشی است.

کلیدواژه ها:

دانش آموز دوزبانه ، تقویت املا ، بهبود خوانش ، سواد دو زبانه ، آموزش آوایی - واجی ، خوانش تکراری ، تدریس افتراقی ، تداخل زبانی ، زبان مادری و فارسی