ارزیابی اثربخشی برنامه های مشاوره تحصیلی مبتنی بر مبانی الهیات بر افزایش انگیزه و سلامت روانی دانش آموزان در مقطع دبیرستان و متوسطه

این پژوهش با هدف ارزیابی اثربخشی برنامه های مشاوره تحصیلی مبتنی بر مبانی الهیات بر افزایش انگیزه پیشرفت و سلامت روانی دانش آموزان مقطع دبیرستان و متوسطه انجام شد. در رویکرد الهیاتی، مفاهیمی چون هدفمندی زندگی، صبر، توکل، قدردانی، و ارتباط با مبدا هستی به عنوان منابع معنوی، در فرآیند مشاوره تحصیلی ادغام گردید تا پاسخگوی چالش های انگیزشی و روانشناختی این دوره حساس باشد. روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان پسر پایه های دهم و یازدهم در یکی از مناطق آموزشی تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود که با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و کنترل (۳۰ نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه در برنامه مشاوره تحصیلی ترکیبی (الهیات-روان شناسی) شرکت کردند، در حالی که گروه کنترل فقط خدمات معمول مشاوره مدرسه را دریافت نمودند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه انگیزه پیشرفت هرمنس، پرسشنامه سلامت عمومی GHQ-۲۸ و یک مقیاس محقق ساخته نگرش معنوی بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که پس از کنترل نمرات پیش آزمون، بین میانگین نمرات پس آزمون دو گروه در متغیرهای انگیزه پیشرفت و سلامت روانی تفاوت معناداری وجود دارد. به عبارت دیگر، برنامه مشاوره تحصیلی مبتنی بر الهیات به طور معنا داری منجر به افزایش انگیزه پیشرفت و بهبود شاخص های سلامت روان (کاهش علائم جسمانی، اضطراب، اختلال در کارکرد اجتماعی و افسردگی) در گروه آزمایش شد. این نتایج بر قابلیت ادغام مبانی الهیاتی به عنوان یک منبع تاب آوری و معنا در خدمات مشاوره تحصیلی برای نوجوانان تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

مشاوره تحصیلی ، الهیات ، انگیزه پیشرفت ، سلامت روانی ، دانش آموزان ، دوره متوسطه ، روانشناسی مثبت نگر.