تبیین ضرورت به کارگیری رویکرد فعال تدریس در آموزش زبان و ادبیات فارسی

پژوهش حاضر با هدف تبیین ضرورت به کارگیری رویکرد فعال تدریس در آموزش زبان و ادبیات فارسی در مقطع متوسطه دوم انجام شده است. این پژوهش با رویکردی کیفی و به روش مطالعه کتابخانه ای، به بررسی دیدگاه ها، نظریه ها و یافته های پژوهش های پیشین در حوزه آموزش فعال و آموزش زبان و ادبیات فارسی پرداخته است. نتایج حاصل از تحلیل منابع نشان می دهد که غلبه روش های سنتی و معلم محور در تدریس زبان و ادبیات فارسی، موجب کاهش انگیزه، مشارکت پایین دانش آموزان و سطحی شدن فرایند یادگیری شده است. در مقابل، رویکرد فعال تدریس با تاکید بر نقش محوری دانش آموز در فرایند یادگیری، زمینه تعامل، گفت وگو، تفکر و یادگیری معنادار را فراهم می کند. یافته ها حاکی از آن است که به کارگیری روش های فعال مانند بحث گروهی، تحلیل متون ادبی، نوشتن خلاق و یادگیری مشارکتی، موجب بهبود مهارت های زبانی، افزایش درک عمیق متون و پرورش تفکر انتقادی و خلاق در دانش آموزان می شود. همچنین این رویکرد می تواند نگرش دانش آموزان را نسبت به درس زبان و ادبیات فارسی مثبت تر کرده و آن را از درسی حافظه محور به تجربه ای پویا و اثرگذار تبدیل کند. نتایج پژوهش نشان می دهد که رویکرد فعال تدریس با اهداف برنامه های درسی نوین و اسناد بالادستی آموزش و پرورش هم خوانی دارد و می تواند نقش موثری در تحقق اهداف آموزشی، فرهنگی و تربیتی ایفا کند. در مجموع، یافته ها بر این نکته تاکید دارند که به کارگیری رویکرد فعال تدریس در آموزش زبان و ادبیات فارسی در مقطع متوسطه دوم، ضرورتی اساسی برای ارتقای کیفیت یاددهی–یادگیری و پاسخ گویی به نیازهای شناختی و اجتماعی دانش آموزان است.

کلیدواژه ها:

رویکرد فعال تدریس ، زبان و ادبیات فارسی ، مقطع متوسطه دوم ، یادگیری مشارکتی ، تفکر انتقادی ، مهارت های زبانی