تاثیر فضای یادگیری مشارکتی بر تقویت مهارت های تفکر انتقادی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر فضای یادگیری مشارکتی بر تقویت مهارت های تفکر انتقادی دانش آموزان انجام شده است. در نظام های آموزشی معاصر، پرورش توانایی تفکر انتقادی به عنوان یکی از مهم ترین اهداف آموزش، نقش تعیین کننده ای در رشد شناختی، اجتماعی و تحصیلی دانش آموزان ایفا می کند. از سوی دیگر، تغییر رویکردهای سنتی آموزش و حرکت به سوی الگوهای نوین یاددهی–یادگیری، ضرورت توجه به محیط های یادگیری فعال و مشارکت محور را بیش از پیش آشکار ساخته است. فضای یادگیری مشارکتی با تاکید بر تعامل، گفت وگو، هم اندیشی و حل مسئله گروهی، بستری مناسب برای پرورش مهارت هایی همچون تحلیل، استدلال، ارزیابی شواهد و قضاوت منطقی فراهم می آورد. در این فضا، دانش آموزان از حالت یادگیرندگان منفعل خارج شده و به کنشگرانی فعال در فرآیند یادگیری تبدیل می شوند که از طریق تبادل نظر، طرح پرسش های چالش برانگیز و نقد دیدگاه های مختلف، به درک عمیق تری از مفاهیم درسی دست می یابند. یافته های پژوهش های پیشین نشان می دهد که یادگیری مشارکتی نه تنها موجب افزایش انگیزه و مسئولیت پذیری تحصیلی می شود، بلکه زمینه رشد مهارت های تفکر سطح بالا، به ویژه تفکر انتقادی را نیز فراهم می سازد. در این پژوهش تلاش شده است تا با بررسی ابعاد مختلف فضای یادگیری مشارکتی، نقش آن در تقویت مولفه های تفکر انتقادی شامل تحلیل، تفسیر، استنباط، ارزشیابی و خودتنظیمی مورد توجه قرار گیرد. نتایج حاکی از آن است که ایجاد فضای مشارکتی در کلاس درس می تواند به طور معناداری مهارت های تفکر انتقادی دانش آموزان را ارتقا داده و آنان را برای مواجهه آگاهانه و مسئولانه با مسائل پیچیده آموزشی و اجتماعی آماده سازد. بر این اساس، پیشنهاد می شود معلمان و برنامه ریزان آموزشی با فراهم آوردن شرایط لازم برای یادگیری مشارکتی، زمینه پرورش تفکر انتقادی و یادگیری عمیق را در دانش آموزان تقویت نمایند.

کلیدواژه ها:

فضای یادگیری مشارکتی ، تفکر انتقادی ، تعامل آموزشی ، یادگیری فعال ، مهارت های شناختی ، دانش آموزان