نقش فناوری های هوشمند در پشتیبانی از معلمان در جریان تدریس و فراگیری

شتاب روزافزون تحولات در عرصه فناوری های دیجیتال، به خصوص هوش مصنوعی، فرصت ها و چالش های بی سابقه ای را پیش روی نظام های آموزشی قرار داده است. این پژوهش به قصد واکاوی نقش هوش مصنوعی در یاری رسانی به معلمان در فرآیند آموزش و یادگیری انجام پذیرفته و کوشیده است با اتخاذ رویکردی تحلیلی و مستند به ادله علمی، جنبه های گوناگون این موضوع را روشن سازد. در بخش آغازین، بر اهمیت توجه به کارکرد هوش مصنوعی در آموزش نوین و دگرگونی های نقش معلم تاکید شده است. سپس در چارچوب مبانی نظری و مطالعات پیشین، مفاهیم اساسی هوش مصنوعی در تعلیم و تربیت، نظریه های یادگیری وابسته و نیز یافته های تحقیقات داخلی و بین المللی مرور شده که حاکی از افزایش چشمگیر پژوهش ها در این قلمرو است. در بخش بعدی، کاربردهای هوش مصنوعی در پشتیبانی از معلمان، در حوزه هایی چون تولید محتوای آموزشی، سنجش هوشمند، ارائه بازخورد تحلیلی، پردازش داده های یادگیری و سفارشی سازی آموزش تشریح شده است. قسمت مربوط به مزایای استفاده از هوش مصنوعی برای معلمان بیانگر آن است که این فناوری می تواند باعث کاهش حجم کارهای اجرایی، بهبود فرآیند اتخاذ تصمیم های تربیتی، تقویت تعامل دوسویه معلم و شاگرد و همچنین ارتقای کیفیت آموزش و یادگیری شود. با این همه، در بخش چالش ها و موانع، مسائلی مانند کمبود مهارت های فناورانه در معلمان، ملاحظات اخلاقی و حفاظت از داده ها، سوگیری های الگوریتمی، کاستی های زیرساختی و احتمال تضعیف ارتباطات انسانی مورد بررسی قرار گرفته اند. بخش تحلیل و تلفیق یافته ها نشان می دهد که تحقق موفقیت آمیز هوش مصنوعی در آموزش، مشروط به تلفیق خردمندانه آن با الگوهای تربیتی، حفظ محوریت معلم و تدوین سیاست های آموزشی کارآمد است. در نتیجه گیری نهایی مشخص می شود که هوش مصنوعی به مثابه ابزاری توانمندساز و مکمل حرفه معلمی عمل می کند و نه جانشینی برای آن؛ که در صورت به کارگیری هدفمند و مبتنی بر اصول اخلاقی، می تواند موجبات بهبود مستمر کیفیت آموزشی را فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، معلمان ، یاددهی–یادگیری ، آموزش هوشمند