تحلیل نقش یادگیری پروژه محوردر پرورش مهارت های حل مسئله و تفکر انتقادی دانش آموزان ها

تحولات اجتماعی، اقتصادی و فناورانه عصر حاضر موجب شده است که نظام های آموزشی بیش از انتقال صرف دانش، بر پرورش مهارت های تفکر سطح بالا، توانایی حل مسئله، تصمیم گیری آگاهانه و یادگیری مادام العمر تمرکز یابند. در این میان، یادگیری پروژه محور به عنوان یکی از رویکردهای فعال و دانش آموزمحور، زمینه ای فراهم می سازد تا فراگیران از طریق مواجهه با مسائل واقعی، پژوهش، همکاری گروهی و تولید محصول، دانش نظری را به تجربه عملی پیوند دهند. این رویکرد می تواند درگیری شناختی عمیق ایجاد کرده و فرصت توسعه مهارت های شناختی و فراشناختی را فراهم آورد.هدف پژوهش حاضر، تحلیل نقش یادگیری پروژه محور در پرورش مهارت های حل مسئله و تفکر انتقادی دانش آموزان دوره متوسطه با رویکرد توصیفی–تحلیلی است. داده ها از طریق تحلیل منابع علمی، گزارش های تجربی مدارس و بررسی نمونه های اجرایی پروژه های آموزشی گردآوری شده است. در بخش توصیفی، مولفه های اصلی یادگیری پروژه محور شامل مسئله محوری، یادگیری مشارکتی، خودراهبر بودن، ارزشیابی فرایندمحور و پیوند مدرسه با زندگی واقعی بررسی شده و در بخش تحلیلی، ارتباط این مولفه ها با ابعاد حل مسئله نظیر تعریف مسئله، تولید راه حل، تصمیم گیری و ارزیابی پیامدها و همچنین شاخص های تفکر انتقادی شامل تحلیل، استدلال، داوری و بازاندیشی تحلیل گردیده است.یافته ها نشان می دهد که اجرای هدفمند یادگیری پروژه محور می تواند توانایی دانش آموزان در تحلیل مسائل پیچیده، کار گروهی، مدیریت اطلاعات و تفکر انتقادی را به طور معناداری ارتقا دهد و یادگیری عمیق و پایدار ایجاد نماید. با این حال، چالش هایی نظیر محدودیت زمان آموزشی، ضعف مهارت های معلمان در طراحی پروژه و نبود نظام ارزشیابی مناسب می تواند اثربخشی این رویکرد را کاهش دهد. نتایج پژوهش بر ضرورت طراحی نظام مند پروژه های آموزشی، توانمندسازی حرفه ای معلمان و حمایت مدیریتی برای نهادینه سازی یادگیری پروژه محور در مدارس تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

یادگیری پروژه محور ، حل مسئله ، تفکر انتقادی ، یادگیری فعال ، یادگیری مشارکتی ، ارزشیابی فرایندمحور