بررسی رابطه بین سبک رهبری آموزشی مدیر مدرسه و سرمایه اجتماعی معلمان

رهبری آموزشی مدیران مدارس به عنوان یکی از مولفه های کلیدی اثربخشی سازمان آموزشی، نقش تعیین کننده ای در شکل دهی روابط حرفه ای، اعتماد سازمانی، همکاری جمعی و توسعه سرمایه اجتماعی معلمان ایفا می کند. سرمایه اجتماعی به شبکه روابط، هنجارهای اعتماد، مشارکت حرفه ای و احساس تعلق سازمانی اشاره دارد که می تواند زمینه تبادل دانش، نوآوری آموزشی و ارتقای کیفیت تدریس را فراهم آورد. در محیط های آموزشی پیچیده و متحول امروزی، مدرسه زمانی قادر به تحقق اهداف تربیتی خود خواهد بود که از سطح بالایی از سرمایه اجتماعی برخوردار باشد و معلمان در فضایی مبتنی بر اعتماد، حمایت و یادگیری جمعی فعالیت نمایند. با این حال، تفاوت در سبک های رهبری مدیران می تواند به تقویت یا تضعیف این سرمایه منجر شود و پیامدهای مستقیمی برای عملکرد آموزشی مدرسه به همراه داشته باشد.هدف پژوهش حاضر، تحلیل رابطه بین سبک رهبری آموزشی مدیر مدرسه و سطح سرمایه اجتماعی معلمان با رویکرد توصیفی–تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش شامل معلمان مدارس متوسطه بوده و داده ها از طریق پرسشنامه های استاندارد سبک رهبری آموزشی و سرمایه اجتماعی گردآوری شده است. در بخش توصیفی، وضعیت موجود سبک های رهبری مدیران شامل رهبری تحول آفرین، مشارکتی و حمایتی بررسی شده و در بخش تحلیلی، ارتباط این سبک ها با مولفه های سرمایه اجتماعی معلمان نظیر اعتماد حرفه ای، همکاری سازمانی، انسجام گروهی و تعهد سازمانی تحلیل گردیده است.یافته ها نشان می دهد سبک های رهبری مشارکتی و تحول آفرین با افزایش سطح اعتماد متقابل، تقویت تعاملات حرفه ای و گسترش شبکه های همکاری در مدرسه رابطه مثبت و معناداری دارند و می توانند سرمایه اجتماعی معلمان را به طور قابل توجهی ارتقا دهند. در مقابل، سبک های رهبری اقتدارگرایانه و متمرکز موجب کاهش مشارکت، تضعیف روحیه همکاری و کاهش اعتماد سازمانی می شوند. نتایج پژوهش بر اهمیت توسعه شایستگی های رهبری آموزشی مدیران، تقویت فرهنگ مشارکتی و ایجاد بسترهای ارتباطی اثربخش در مدارس تاکید دارد و می تواند مبنایی برای بهبود حکمرانی مدرسه ای و ارتقای کیفیت آموزش فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

رهبری آموزشی ، سرمایه اجتماعی معلمان ، اعتماد سازمانی ، همکاری حرفه ای ، فرهنگ مدرسه ، اثربخشی مدرسه