تحلیل الگوی تصمیم گیری مدیران مدارس در مواجهه با بحران های آموزشی و پیامدهای آن بر کیفیت یادگیری دانش آموزان

بحران های آموزشی از جمله تعطیلی های اضطراری، کمبود منابع انسانی و فیزیکی، تغییرات ناگهانی سیاست های آموزشی، و چالش های فناورانه، به یکی از واقعیت های پایدار نظام های آموزشی معاصر تبدیل شده اند. در چنین شرایطی، نحوه تصمیم گیری مدیران مدارس نقش تعیین کننده ای در حفظ تداوم فرایند یاددهی–یادگیری، کاهش آسیب های آموزشی و ارتقای کیفیت عملکرد مدرسه ایفا می کند. با وجود اهمیت این موضوع، الگوهای تصمیم گیری مدیران در شرایط بحرانی و پیامدهای آموزشی آن کمتر به صورت نظام مند و تحلیلی مورد مطالعه قرار گرفته است. هدف این پژوهش، تحلیل الگوی تصمیم گیری مدیران مدارس در مواجهه با بحران های آموزشی و تبیین تاثیر آن بر کیفیت یادگیری دانش آموزان است.پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی انجام شده و جامعه آماری آن شامل مدیران مدارس دوره متوسطه و معلمان منتخب می باشد. داده ها از طریق پرسشنامه محقق ساخته، مصاحبه های نیمه ساختاریافته و بررسی اسناد مدرسه ای گردآوری شده است. در بخش توصیفی، وضعیت موجود شیوه های تصمیم گیری مدیران در شرایط بحرانی شامل سرعت تصمیم گیری، میزان مشارکت ذی نفعان، سطح انعطاف پذیری مدیریتی، بهره گیری از داده های آموزشی و میزان انطباق با سیاست های بالادستی تحلیل شده و در بخش تحلیلی، رابطه این مولفه ها با شاخص های کیفیت یادگیری دانش آموزان نظیر پیشرفت تحصیلی، انگیزش یادگیری، مشارکت فعال در کلاس و رضایت تحصیلی مورد بررسی قرار گرفته است.یافته های پژوهش نشان می دهد مدیرانی که از الگوی تصمیم گیری مشارکتی، داده محور و انعطاف پذیر بهره می گیرند، توانسته اند ضمن کاهش اختلال های آموزشی، ثبات روانی مدرسه را حفظ کرده و سطح کیفیت یادگیری دانش آموزان را به طور معناداری ارتقا دهند. در مقابل، تصمیم گیری های متمرکز، شتاب زده و فاقد پشتوانه تحلیلی، منجر به افزایش نارضایتی معلمان، افت انگیزش دانش آموزان و کاهش اثربخشی آموزشی شده است. نتایج پژوهش بر ضرورت توانمندسازی مدیران مدارس در حوزه مدیریت بحران، تفکر تحلیلی و تصمیم گیری مبتنی بر شواهد تاکید دارد و می تواند به عنوان مبنایی برای اصلاح سیاست های آموزشی، طراحی دوره های ضمن خدمت و بهبود کیفیت حکمرانی مدرسه ای مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تصمیم گیری مدیران مدارس ، مدیریت بحران آموزشی ، کیفیت یادگیری دانش آموزان ، رهبری آموزشی ، بهره وری آموزشی ، مدرسه اثربخش