تحلیل نقش یادگیری معکوس در ارتقای مشارکت فعال و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ها

تحولات فناوری اطلاعات و گسترش منابع دیجیتال آموزشی، فرصت های تازه ای برای بازطراحی الگوهای تدریس و یادگیری فراهم ساخته است. در این میان، یادگیری معکوس به عنوان یکی از رویکردهای نوین آموزشی، با جابه جایی محل ارائه محتوا و تمرکز کلاس حضوری بر فعالیت های تعاملی، حل مسئله و بازخورد، امکان افزایش مشارکت فعال دانش آموزان و بهبود کیفیت یادگیری را فراهم می کند. این رویکرد با انتقال بخش ارائه مفاهیم به خارج از کلاس و استفاده از زمان کلاس برای تعمیق یادگیری، زمینه ای برای یادگیری فردمحور، تعامل موثر معلم و دانش آموز و پاسخ گویی به تفاوت های فردی ایجاد می کند.هدف پژوهش حاضر، تحلیل نقش یادگیری معکوس در ارتقای مشارکت فعال و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه با رویکرد توصیفی–تحلیلی است. داده ها از طریق تحلیل منابع علمی، گزارش های تجربی مدارس و بررسی نمونه های اجرای کلاس های معکوس گردآوری شده است. در بخش توصیفی، مولفه های اصلی یادگیری معکوس شامل یادگیری خودراهبر، استفاده از محتوای دیجیتال، تعامل کلاسی، بازخورد مستمر و ارزشیابی تکوینی بررسی شده و در بخش تحلیلی، ارتباط این مولفه ها با شاخص های مشارکت فعال نظیر حضور ذهنی، تعامل کلاسی، مسئولیت پذیری یادگیری و همچنین مولفه های پیشرفت تحصیلی تحلیل گردیده است.یافته ها نشان می دهد که یادگیری معکوس در صورت طراحی هدفمند و حمایت آموزشی مناسب می تواند انگیزش یادگیرندگان، کیفیت تعاملات کلاسی و درک مفهومی مطالب را به طور معناداری ارتقا دهد و فرصت یادگیری عمیق تر فراهم آورد. با این حال، چالش هایی نظیر نابرابری دسترسی به فناوری، ضعف سواد دیجیتال و نیاز به توانمندسازی حرفه ای معلمان می تواند اثربخشی این رویکرد را محدود سازد. نتایج پژوهش بر ضرورت طراحی نظام مند محتوای دیجیتال، تقویت زیرساخت های آموزشی و ایجاد فرهنگ یادگیری فعال برای تحقق موفقیت کلاس های معکوس تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

یادگیری معکوس ، مشارکت فعال ، پیشرفت تحصیلی ، یادگیری خودراهبر ، آموزش دیجیتال