نقش اقدام پژوهی در کاهش چالش های مدیریت کلاس درس در مدارس

دیریت کلاس درس به عنوان یکی از ارکان اصلی فرآیند تدریس، نقشی تعیین کننده در ایجاد محیط یادگیری مطلوب و ارتقای عملکرد تحصیلی دانش آموزان ایفا می کند. با این حال، معلمان به ویژه در سال های ابتدایی خدمت، با چالش های متعددی نظیر بی نظمی، پرخاشگری دانش آموزان، کاهش انگیزه و مشکلات رفتاری مواجه هستند که فرآیند آموزش را مختل می سازد. این پژوهش با هدف بررسی نقش «اقدام پژوهی» به عنوان یک رویکرد کاربردی و مشارکتی در کاهش چالش های مدیریت کلاس درس معلمان مدارس شهر تبریز انجام شد. روش پژوهش از نوع کیفی با رویکرد مطالعه موردی چندگانه (Multiple Case Study) بود. جامعه آماری شامل کلیه معلمان مدارس ابتدایی و متوسطه تبریز در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود که از میان آن ها ۱۵ معلم که دارای چالش های مدیریت کلاس بودند، به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های عمیق، مشاهده درون کلاسی و دفترچه های خودنگاشت معلمان طی یک دوره یک ترمه جمع آوری گردید. تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل مضمون (Thematic Analysis) و در هفت مرحله انجام شد. یافته ها نشان داد که اجرای چرخه های اقدام پژوهی منجر به شناسایی ریشه های رفتارهای دانش آموزان، افزایش مهارت های ارتباطی معلمان، تغییر استراتژی های مدیریت از «کنترل گرایانه» به «مشارکتی» و در نهایت کاهش معنادار ناهنجاری های رفتاری در کلاس شد. همچنین، اقدام پژوهی حس خودکارآمدی و رضایت شغلی معلمان را ارتقا داد. نتایج حاکی از آن است که اقدام پژوهی ابزاری قدرتمند برای توانمندسازی معلمان در حل مسائل واقعی کلاس درس و گذار از مدیریت سنتی به مدیریت هوشمند است.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، مدیریت کلاس درس ، چالش های رفتاری ، توسعه حرفه ای معلمان