واکاوی پیامدهای تربیتی تربیت متوازن (جسمی، عقلی، روحی) از منظر اسلام و علوم تربیتی

تربیت متوازن به عنوان یکی از اصول بنیادین در نظام های آموزشی، همواره دغدغه اصلی متفکران اسلامی و صاحب نظران علوم تربیتی بوده است. هدف این پژوهش، واکاوی پیامدهای تربیتی تربیت متوازن با تاکید بر ابعاد جسمی، عقلی و روحی از منظر اسلام و علوم تربیتی در مدارس ابتدایی شهر تبریز است. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه معلمان و مدیران مدارس ابتدایی شهر تبریز در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود که از میان آن ها ۳۸۴ نفر با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. داده ها از طریق پرسشنامه محقق ساخته «پیامدهای تربیت متوازن» و مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان علوم تربیتی و علوم اسلامی جمع آوری شد. روایی صوری و محتوایی ابزارها توسط متخصصان تایید و پایایی آن ها با ضریب آلفای کرونباخ (۰/۸۹) محاسبه شد. برای تحلیل داده ها از نرم افزارهای SPSS و AMOS و برای تحلیل کیفی از روش تحلیل مضمون استفاده شد. نتایج نشان داد که بین ابعاد سه گانه تربیت متوازن و پیامدهای تربیتی (شامل سلامت روان، پیشرفت تحصیلی و رفتار اجتماعی) رابطه معناداری وجود دارد. همچنین، مدل سازی معادلات ساختاری نشان داد که بعد روحی نقش میانجی مهمی در تقویت ابعاد جسمی و عقلی ایفا می کند. یافته ها حاکی از آن است که رویکرد اسلامی به تربیت متوازن، که بر وحدت وجودی انسان تاکید دارد، می تواند مکمل مناسبی برای نظریه های مدرن علوم تربیتی باشد و پیامدهای مثبتی برای نظام آموزشی داشته باشد.

کلیدواژه ها:

تربیت متوازن ، تربیت اسلامی ، علوم تربیتی ، پیامدهای تربیتی ، سلامت روان ، تبریز