بازنگری در نظام ارزشیابی: عبور از امتحانات حافظه محور به سمت ارزیابی های عملکردی

نظام ارزشیابی به عنوان یکی از ارکان حیاتی آموزش و پرورش، نقش تعیین کننده ای در جهت گیری فرآیند یاددهی-یادگیری ایفا می کند. این مقاله با هدف نقد الگوهای سنتی ارزشیابی که بر حافظه محوری تمرکز دارند و تبیین ضرورت گذار به ارزیابی های عملکردی تدوین شده است. نتایج نشان می دهد که امتحانات سنتی، با تکیه بر بازتولید اطلاعات، مهارت های تفکر انتقادی، خلاقیت و حل مسئله را در دانش آموزان نمی سنجند و منجر به آموزش سطحی می شوند. در مقابل، ارزیابی عملکردی با تمرکز بر کاربرد دانش در موقعیت های واقعی، بازخورد مستمر و خودارزیابی، فرآیند یادگیری را عمیق تر و معنادارتر می کند. این پژوهش نشان می دهد که تحقق این گذار نیازمند تغییر در نگرش سیاست گذاران، بازنگری در برنامه های درسی و توانمندسازی معلمان است. همسویی با سند تحول بنیادین نیز ایجاب می کند که ارزشیابی به ابزاری برای رشد همه جانبه و شناسایی استعدادهای دانش آموزان تبدیل شود.