مطالعه کیفی چالش های دوره های کارآموزی (کارورزی) از دیدگاه هنرجویان هنرستان و کارفرمایان

مطالعه کیفی چالش های دوره های کارآموزی (کارورزی) از دیدگاه هنرجویان هنرستان و کارفرمایانهدف: این پژوهش با هدف شناسایی، تحلیل و تبیین چالش های دوره های کارآموزی از دیدگاه دو گروه کلیدی ذینفع، یعنی هنرجویان هنرستان های فنی و حرفه ای و کارفرمایان، انجام شده است.روش: مطالعه حاضر با رویکردی کیفی و با استفاده از روش نظریه داده بنیاد انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق با ۲۰ هنرجوی سال آخر و ۱۵ کارفرما/سرپرست شغلی جمع آوری و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شدند.یافته ها: تحلیل داده ها منجر به شناسایی چالش های عمده از دو منظر شد. از دیدگاه هنرجویان، چالش های اصلی شامل شکاف محتوایی بین آموزش های هنرستان و نیازهای واقعی صنعت، ضعف نظام نظارتی و حمایتی (غیبت مربیگری موثر از سوی هنرستان و صنعت)، و ابهام در فرآیند ارزیابی بود. از دیدگاه کارفرمایان، مهم ترین چالش ها، سطح پایین آمادگی حرفه ای و بلوغ شغلی هنرجویان، محدودیت منابع و زمان برای مربی گری، و نگرانی از ریسک های عملیاتی و ایمنی عنوان شد. مقایسه دیدگاه ها نشان داد که این چالش ها عمدتا ریشه در تعریف نادرست نقش ها، فقدان ارتباط ساختاریافته و شکست در ایجاد یک چارچوب مشترک دارد.نتیجه گیری: دوره کارآموزی در وضعیت کنونی، با چالش های نظام مند و ساختاری عمیقی روبروست که اثربخشی آن را به عنوان پل ارتباطی آموزش و اشتغال تضعیف می کند. برای بهبود وضعیت، حرکت از مداخلات جزئی به سمت مهندسی مجدد نظام مند بر اساس چارچوب تعامل سه گانه هنرجو، هنرستان و صنعت ضروری است. ایجاد کمیته های مشترک برنامه ریزی، تعریف استانداردهای ملی صلاحیت، تغییر نقش سرپرستان آموزشی و طراحی مشوق ها برای صنعت، از جمله راهکارهای پیشنهادی این مطالعه است.

کلیدواژه ها:

دوره کارآموزی ، آموزش فنی و حرفه ای ، هنرجویان ، کارفرمایان ، مطالعه کیفی.