تاثیر انگیزش و خودکارآمدی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان: رویکردی تحلیلی

پیشرفت تحصیلی دانش آموزان یکی از شاخص های مهم موفقیت آموزشی و توسعه فردی به شمار می رود و عوامل روان شناختی مانند انگیزش و باورهای خودکارآمدی نقش کلیدی در تعیین عملکرد درسی ایفا می کنند. انگیزش، به عنوان نیروی محرکه رفتار، میزان تلاش و پشتکار دانش آموزان را در مواجهه با تکالیف و چالش های یادگیری تعیین می کند، در حالی که خودکارآمدی، باور فرد به توانایی های خود در انجام وظایف آموزشی، بر اعتماد به نفس، استقامت در برابر ناکامی ها و استفاده از استراتژی های یادگیری تاثیر مستقیم دارد. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی تحلیلی و استفاده از پرسشنامه های استاندارد انگیزش و خودکارآمدی به بررسی نقش این سازه ها در پیش بینی عملکرد تحصیلی دانش آموزان پرداخت. نتایج نشان داد که سطوح بالاتر انگیزش درونی و باورهای قوی تر خودکارآمدی با افزایش نمرات تحصیلی و کیفیت فرآیند یادگیری ارتباط معنی دار دارند، در حالی که انگیزش بیرونی یا خودکارآمدی ضعیف با کاهش عملکرد و بروز اجتناب از فعالیت های تحصیلی همراه بود. یافته ها اهمیت طراحی برنامه های آموزشی و روان شناختی برای تقویت انگیزش و خودکارآمدی دانش آموزان را برجسته می سازد و نشان می دهد تمرکز بر تقویت باورهای توانمندی می تواند به بهبود مستمر عملکرد درسی و افزایش رضایت تحصیلی منجر شود. این پژوهش به مدیران، معلمان و پژوهشگران آموزش و پرورش پیشنهاد می کند که سازوکارهای عملی برای پرورش انگیزش و خودکارآمدی در محیط کلاس و برنامه های یادگیری طراحی کنند.