اثربخشی آموزش مهارت های ارتباطی مبتنی بر آموزه های اسلامی بر خودکارآمدی اجتماعی و تعاملات بین فردی دانش آموزان پسر دوره اول متوسطه

هدف این پژوهش، بررسی اثربخشی آموزش مهارت های ارتباطی مبتنی بر آموزه های اسلامی بر خودکارآمدی اجتماعی و تعاملات بین فردی دانش آموزان پسر دوره اول متوسطه بود. این مطالعه با توجه به نقش حیاتی مهارت های ارتباطی در سازگاری اجتماعی و سلامت روان نوجوانان و نیز غنای منابع اسلامی در زمینه اخلاق ارتباطی انجام شد. پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پسر پایه هشتم مدارس دولتی شهر زاهدان در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود که از میان آنان ۴۰ نفر با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۰ نفر) و کنترل (۲۰ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت برنامه آموزش مهارت های ارتباطی مبتنی بر آموزه های اسلامی (شامل مهارت های گوش دادن فعال، ابراز وجود، مدیریت خشم، حل تعارض و همدلی با استناد به آیات، روایات و سیره معصومین) قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش، پرسشنامه خودکارآمدی اجتماعی نوجوانان و پرسشنامه تعاملات بین فردی بودند که در مراحل پیش آزمون و پس آزمون اجرا شدند. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که پس از کنترل اثر پیش آزمون، میانگین نمرات خودکارآمدی اجتماعی و تعاملات بین فردی در گروه آزمایش به طور معناداری بالاتر از گروه کنترل بود. این نتایج حاکی از اثربخشی مداخله آموزشی طراحی شده در ارتقای کارآمدی اجتماعی و بهبود کیفیت روابط دانش آموزان است. بنابراین، آموزش مهارت های ارتباطی با تکیه بر مبانی اسلامی می تواند به عنوان یک برنامه مکمل در مدارس برای پیشگیری از مشکلات روانی-اجتماعی و تقویت بهداشت روانی نوجوانان مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مهارت های ارتباطی ، آموزه های اسلامی ، خودکارآمدی اجتماعی ، تعاملات بین فردی ، دانش آموزان دوره اول متوسطه