تاثیر فعالیت های ورزشی بر ارتقای انگیزه درسی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه اول

این پژوهش کیفی با هدف واکاوی تاثیر عمیق و چندبعدی فعالیت های ورزشی منظم بر ارتقای سطح انگیزه درسی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه اول انجام شده است. با توجه به کاهش معنادار انگیزه تحصیلی در دختران نوجوان در این مقطع حساس تحصیلی و همزمانی آن با تحولات زیستی-روانی بلوغ، این مطالعه به بررسی این فرضیه پرداخته است که مشارکت نظام مند در فعالیت های ورزشی می تواند از طریق مکانیسم های روان شناختی، عصب شناختی و اجتماعی، موجب بازیابی و تقویت انگیزه درونی برای یادگیری گردد. روش تحقیق مبتنی بر رویکرد اقدام پژوهی مشارکتی به مدت یک سال تحصیلی بر روی ۶۰ دانش آموز دختر پایه های هفتم، هشتم و نهم در دو مدرسه نمونه دولتی و یک مدرسه عادی بوده است. داده ها از طریق مشاهده مشارکتی، مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق، پرسشنامه های استاندارد انگیزش تحصیلی و اندازه گیری شاخص های فیزیولوژیک گردآوری و با استفاده از تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها حاکی از آن است که ورزش منظم با ایجاد پنج مکانیسم اصلی «تنظیم هیجانی»، «تقویت خودپنداره»، «ارتقای عملکرد شناختی»، «توسعه مهارت های فراشناختی» و «تقویت حمایت اجتماعی»، موجب افزایش معنادار در مولفه های انگیزش درونی، خودکارآمدی تحصیلی، تاب آوری در برابر شکست و پشتکار در انجام تکالیف می گردد. چالش های اصلی عبارت بودند از محدودیت های فرهنگی-اجتماعی برای ورزش دختران، کمبود امکانات و فضای ورزشی اختصاصی، نگرش های کلیشه ای برخی اولیاء و معلمان، و فشار برنامه درسی فشرده. راهکارهای پیشنهادی شامل ایجاد برنامه های ورزشی تلفیقی با محتوای درسی، آموزش معلمان در زمینه روان شناسی ورزش، تجهیز فضاهای ورزشی مدرسه، و اجرای کمپین های آگاهی بخش برای خانواده هاست. این مطالعه نتیجه می گیرد که ورزش نه به عنوان یک فعالیت فرعی، بلکه به مثابه یک استراتژی آموزشی اصلی می تواند تحولی اساسی در نگرش دانش آموزان دختر به یادگیری ایجاد نماید.

کلیدواژه ها:

انگیزه ، دانش آموزان ، متوسطه اول