سپرهای تاب آوری: طراحی و اعتبارسنجی یک مدل مدیریتی چندسطحی برای حمایت از سلامت روان دانش آموزان دختر در دوره متوسطه دوم ایران

دوره متوسطه دوم برای دانش آموزان دختر، با تلفیق تغییرات نوجوانی و فشارهای تحصیلی، اجتماعی و خانوادگی، دوره ای بحرانی و پرچالش است. در بافت ایران، این چالش ها با عوامل استرس زای منحصربه فردی مانند فشارهای اجتماعی-فرهنگی و نگرانی‎های آینده مضاعف می شوند. این پژوهش با هدف طراحی و اعتبارسنجی یک مدل مدیریتی بوم سازگار و چندسطحی برای حمایت از سلامت روان و تاب آوری این دانش آموزان انجام شد. پژوهش حاضر از نوع آمیخته (کیفی-کمی) متوالی اکتشافی بود. در فاز کیفی، با ۲۵ نفر از ذی نفعان (دانش آموز، والد، مشاور، مدیر) مصاحبه شد و داده ها با تحلیل مضمون بررسی گردید. بر این اساس، مدل اولیه طراحی شد. در فاز کمی، پرسشنامه ای بین نمونه ای متشکل از ۳۸۰ دانش آموزدختر دبیرستانی تهران توزیع و داده ها با مدل سازی معادلات ساختاری (PLS-SEM) تحلیل شد. یافته ها مدل نهایی متشکل از پنج بعد کلیدی را تایید کرد: ۱) بسترهای حمایتی مدرسه، ۲) مهارت های فردی دانش آموز، ۳) مشارکت و حمایت خانواده، ۴) سیاست گذاری و منابع کلان آموزشی، و ۵) نقش دوگانه فناوری و رسانه. شاخص های برازش مدل (RMSEA=۰.۰۴۷, CFI=۰.۹۳۶) مطلوب بودند. تحلیل مسیرها نشان داد ابعاد مدرسه و مهارت های فردی بیشترین تاثیر مستقیم را دارند. نتیجه گیری کلی آن است که رویکرد یکپارچه ای که همزمان سطوح فردی، میانی و کلان را هدف قرار می دهد، می تواند به طور موثری به عنوان چارچوبی برای مدیریت چالش ها و ارتقای تاب آوری دانش آموزان دختر عمل کند. این مدل نقشه راهی برای سیاست گذاری و عمل مدیران آموزشی و مشاوران فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

سلامت روان ، تاب آوری ، دانش آموزان دختر دوره متوسطه دوم ایران ، مدیریت آموزشی ، مدل چندسطحی.