رویکرد انسان گرایانه الهی: بازنگری فلسفه تربیت بدنی در مدارس ابتدایی با تاکید بر مفهوم خدمت

تحولات اخیر در فلسفه تعلیم و تربیت، ضرورت بازتعریف اهداف درس تربیت بدنی در مدارس ابتدایی را پررنگ ساخته است. در حالی که رویکردهای سنتی بر کسب مهارت های حرکتی و سلامت جسمانی متمرکز بوده اند، این مقاله با ارائه یک پارادایم نوین، درس تربیت بدنی را بستری برای تحقق هدف والاتر تربیت انسان خدامحور و خدمت گزار معرفی می کند. رویکرد انسان گرایانه الهی، با تلفیق ابعاد جسمانی، روانی-اجتماعی و معنوی، پرورش کودک خدمت گزار را در کانون اهداف خود قرار می دهد. در این الگو، فعالیت جسمانی به مثابه ابزاری برای درک مسئولیت پذیری، همدلی، تعاون و ایثارگری در قبال خود، دیگران و محیط زیست تفسیر می شود. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی، ابتدا به تبیین مبانی نظری این رویکرد (شامل مفاهیم کرامت ذاتی انسان، خلقت هدفمند و مسئولیت امانتداری) می پردازد. سپس، مولفه های محوری برنامه درسی تربیت بدنی مبتنی بر خدمت را در چهار حوزه دانشی، مهارتی، نگرشی و رفتاری تشریح می کند. در ادامه، راهبردهای عملیاتی کردن این رویکرد در محیط مدارس ابتدایی، شامل طراحی فعالیت های مشارکتی-خدماتی، بازطراحی فضای ورزشی و نقش معلم به عنوان الگوی خدمت گزاری، ارائه می شود. یافته ها حاکی از آن است که این نگرش نه تنها موجب تعمیق باورهای معنوی و اخلاقی دانش آموزان می گردد، بلکه اثربخشی درس تربیت بدنی در ارتقای شادابی، انسجام اجتماعی و حتی عملکرد حرکتی را به شکل معناداری افزایش می دهد. در نهایت، این مقاله با ارائه جمع بندی و پیشنهادهایی برای اجرا و پژوهش های آتی، بر ضرورت گنجاندن صریح مفهوم خدمت به عنوان یک هدف غایی در اسناد بالادستی و سند برنامه درسی تربیت بدنی دوره ابتدایی تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

تربیت بدنی ابتدایی ، خدمت ، رویکرد انسان گرایانه الهی ، تربیت اخلاقی ، برنامه درسی یکپارچه