واکاوی عمیق نقش راهبردی تربیت بدنی در تکوین و تعالی سرمایه اجتماعی دانش آموزان: مطالعه طولی مبتنی بر داده های کمی و کیفی مدارس شهر بندرانزلی در بازه زمانی ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴

این پژوهش جامع و طولی با هدف واکاوی ژرف نقش راهبردی درس تربیت بدنی و فعالیت های ورزشی مدرسه محور در فرآیند تکوین، تقویت و تعالی سرمایه اجتماعی، رشد مهارت های زندگی و پرورش شهروندی فعال در میان دانش آموزان دوره دوم ابتدایی و متوسطه اول شهر بندرانزلی طراحی و اجرا گردید. پژوهش حاضر از حیث روش، یک مطالعه ترکیبی (آمیخته) از نوع اکتشافی متوالی است که در فاز کمی از روش توصیفی-پیمایشی و در فاز کیفی از روش نظریه پردازی داده بنیاد (گراندد تئوری) بهره برده است. جامعه آماری در بخش کمی، شامل کلیه دانش آموزان (۱۵۰۰۰ نفر) و معلمان تربیت بدنی (۱۲۰ نفر) مدارس دولتی و غیردولتی شهر بندرانزلی بوده که با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی، تعداد ۳۸۰ دانش آموز و ۹۲ معلم به عنوان نمونه انتخاب شدند. در بخش کیفی نیز با ۲۵ نفر از ذی نفعان کلیدی (مدیران مدارس، سرپرستان خانواده ها، کارشناسان اداره آموزش و پرورش و مربیان برجسته ورزش دانش آموزی) مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق انجام پذیرفت. گردآوری داده ها با استفاده از پرسشنامه های استاندارد شده مهارت های اجتماعی گرشام و الیوت (SSIS-RS)، پرسشنامه محققساخته سنجش سرمایه اجتماعی در محیط مدرسه، مقیاس رضایت از زندگی دانش آموزان (SLSS)، پرسشنامه خودکارآمدی اجتماعی نوجوانان (SESA) و همچنین فرم ثبت مشاهده نظام مند رفتارهای مشارکتی در کلاس تربیت بدنی صورت گرفت. داده های کمی با نرم افزارهای SPSS۲۶ و Amos۴ و از طریق آزمون های همبستگی، رگرسیون چندمتغیره، تحلیل واریانس یک راهه و تحلیل مسیر مورد تحلیل قرار گرفت. یافته های این پژوهش که با اتکا به حجم عظیمی از داده های اولیه و ثانویه پنج ساله ارائه شده، نه تنها بر نقش بی بدیل تربیت بدنی در تحقق اهداف عالیه سند تحول بنیادین آموزش و پرورش تاکید می کند، بلکه الگویی بومی و زمینه محور برای یکپارچه سازی اهداف اجتماعی در برنامه درسی تربیت بدنی مدارس ایران پیشنهاد می دهد. واژگان کلیدی: تربیت بدنی مدرسه ای، سرمایه اجتماعی، رشد روانی-اجتماعی، مهارت های زندگی، مطالعه طولی، بندرانزلی، روش آمیخته

کلیدواژه ها:

تربیت بدنی ، رشد اجتماعی ، مدارس بندرانزلی ، آمار ۱۴۰۴ ، مهارت های زندگی ، المپیادهای ورزشی دانش آموزی