بررسی تاثیر عوامل نهادی، مدیریتی و فرهنگی بر توسعه پایدار حمل ونقل شهری و مشارکت بخش خصوصی

هدف: این پژوهش به بررسی چگونگی تاثیر عوامل نهادی (قابلیت قانون گذاری، شفافیت، استقلال نظارتی)، عوامل مدیریتی (برنامه ریزی استراتژیک، مدیریت ریسک، رهبری تحول گرا) و عوامل فرهنگی (نگرش عمومی به حمل ونقل عمومی، پذیرش مشارکت خصوصی) بر توسعه پایدار حمل ونقل شهری می پردازد. علاوه بر آن، نقش مشارکت بخش خصوصی (Public Private Partnership) به عنوان متغیر تعدیلی که می تواند اثرات عوامل مدیریتی را تقویت یا تضعیف کند، مورد آزمون قرار می گیرد.روش تحقیق: مطالعه با رویکرد ترکیبی (mixed methods) انجام شد. در بخش کمی، پرسش نامه ای مبتنی بر مقیاس های معتبر (Institutional Quality Scale، Organizational Culture Assessment Instrument و PPP Readiness Index) از ۳۴۰ مدیر، کارمند و کارشناس در ۲۲ شهر بزرگ ایران جمع آوری شد. در بخش کیفی، هشت مصاحبه نیمه ساختاریافته با افراد کلیدی نهادهای حمل ونقل شهری و نمایندگان شرکت های خصوصی صورت گرفت. برای تحلیل داده های کمی از مدل معادلات ساختاری (SEM) به روش PLS SEM استفاده شد؛ نتایج کیفی با روش تحلیل محتوا به منظور استخراج دسته بندی های مفهومی و اعتبارسنجی نتایج کمی ترکیب شد.نتایج اصلی:۱. کیفیت نهادهای شهری تاثیر مثبت و معناداری (β = ۰.۳۲, p < ۰.۰۱) بر پایداری حمل ونقل دارد؛ به ویژه قوانین حمایتی از فناوری های سبز و شفافیت مالی.۲. توان مدیریتی نیز به صورت مستقل (β = ۰.۲۷, p < ۰.۰۵) بر بهبود کارایی و کاهش انتشار گازهای گلخانه ای اثر می گذارد.۳. بعد فرهنگی به عنوان مدیفایری عمل کرده و اثر ترکیبی عوامل نهادی و مدیریتی را بر پایداری تقویت می کند (اثر واسطه ای = ۰.۱۵, p < ۰.۰۵).۴. مشارکت بخش خصوصی به عنوان متغیر تعدیلی، رابطه توان مدیریتی و پایداری را تقویت می کند (ΔR² = ۰.۰۶).نتیجه گیری: بهبود موثر نهادها، ارتقای مهارت های مدیریتی و توجه به بعد فرهنگی می تواند پایه ای مستحکم برای جذب سرمایه خصوصی در پروژه های حمل ونقل شهری ایجاد نماید.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار ، حمل ونقل شهری ، عوامل نهادی ، توان مدیریتی ، فرهنگ سازمانی ، مشارکت بخش خصوصی ، مدل معادلات ساختاری