پژوهشی بر استنباط احکام شرعی و تربیت فقیه در حوزه علمیه

علم اصول فقه به عنوان یکی از بنیادی ترین علوم اسلامی، نقشی کلیدی در فرآیند اجتهاد و استنباط احکام شرعی ایفا می کند. این علم، قواعد و مبانی ای را سامان می دهد که فقیه به وسیله ی آن ها می تواند از منابع چهارگانه ی شریعت قرآن، سنت، عقل و اجماع حکم الهی را استخراج نماید. در حوزه های علمیه، علم اصول نه تنها ابزار اجتهاد بلکه بستر تربیت فقیه جامع الشرایط به شمار می آید؛ زیرا به طلبه می آموزد چگونه با دقت عقلی، استدلال منظم و روشمند، از ظواهر الفاظ و نصوص شرعی به واقعیت حکم الهی برسد. در این مقاله، ابتدا مفهوم و جایگاه اصول فقه در نظام علمی حوزه تبیین می شود، سپس تاریخ تطور و تحول این علم در مکاتب مختلف اصولی بررسی شده و در ادامه، کارکردهای اصول فقه در فرآیند استنباط و در شکل دهی شخصیت فقیه مورد تحلیل قرار می گیرد.

کلیدواژه ها:

اصول فقه ، استنباط احکام ، اجتهاد ، حوزه علمیه ، تربیت فقیه