نقش مهارت های خودتنظیمی یادگیری در ارتقای کیفیت یادگیری در نظام های آموزشی معاصر

کیفیت یادگیری در نظام های آموزشی معاصر به عنوان یکی از محورهای توسعه علمی و تربیتی شناخته می شود. پژوهش های متعددی نشان داده اند که یادگیری فعال و مستقل دانش آموزان، عامل اصلی ارتقای عملکرد تحصیلی و توانمندی های شناختی آنان است. در این راستا، مهارت های خودتنظیمی یادگیری به عنوان مجموعه ای از فرآیندهای شناختی، عاطفی و رفتاری، نقش حیاتی در افزایش کیفیت یادگیری ایفا می کنند. خودتنظیمی یادگیری شامل توانایی دانش آموز در تعیین اهداف، برنامه ریزی مسیر یادگیری، پایش مستمر پیشرفت و انجام خودارزیابی است و به او امکان می دهد تا با بهره گیری از منابع در دسترس و مدیریت موثر زمان و تمرکز، فرایند یادگیری را به شکلی موثر هدایت کند.این مقاله با هدف بررسی تاثیر مهارت های خودتنظیمی یادگیری بر ارتقای کیفیت یادگیری دانش آموزان طراحی شده است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی بوده و با رویکرد مرور ادبیات و تحلیل اسنادی، یافته های پژوهشی داخلی و خارجی در حوزه خودتنظیمی یادگیری گردآوری و تحلیل شده اند. تمرکز مطالعه بر بررسی رابطه بین خودتنظیمی با انگیزش، یادگیری عمیق و مدیریت شناختی دانش آموزان است، به گونه ای که بتواند چارچوبی کاربردی برای ارتقای یادگیری در محیط های آموزشی معاصر ارائه دهد.نتایج تحلیل ها نشان می دهد که دانش آموزانی که مهارت های خودتنظیمی بالاتری دارند، توانایی بیشتری در مدیریت شناختی اطلاعات، سازمان دهی یادگیری و تفکر تحلیلی دارند و انگیزش آن ها برای یادگیری فعال و مستقل به طور محسوسی بالاتر است. پژوهش های جهانی همچون Zimmerman (۲۰۰۲) و Pintrich (۲۰۰۴) نیز نشان می دهند که خودتنظیمی یادگیری، نقش تعیین کننده ای در افزایش کیفیت یادگیری، تقویت خودکارآمدی و کاهش فشار شناختی دارد. یافته های داخلی نیز تایید می کند که آموزش مهارت های خودتنظیمی موجب افزایش مشارکت دانش آموزان در فعالیت های یادگیری، تقویت توانایی حل مسئله و ارتقای یادگیری مفهومی می شود (محمدی، ۱۳۹۸).پیامدهای عملی این مطالعه بر طراحی برنامه های آموزشی تمرکز دارد که بتوانند مهارت های خودتنظیمی را در دانش آموزان تقویت کنند. با توجه به اینکه دانش آموزان با سطح توانایی ها و پیش دانسته های متفاوت وارد کلاس می شوند، ارائه راهکارهای انعطاف پذیر و فراهم کردن فرصت برای تمرین مهارت های هدف گذاری، برنامه ریزی و خودارزیابی می تواند زمینه ساز یادگیری عمیق و مستقل شود. در نهایت، ارتقای مهارت های خودتنظیمی نه تنها کیفیت یادگیری را افزایش می دهد، بلکه انگیزش، استقلال و اعتمادبه نفس تحصیلی دانش آموزان را نیز تقویت می کند.

کلیدواژه ها:

خودتنظیمی یادگیری ، کیفیت یادگیری ، انگیزش ، یادگیری فعال ، مدیریت شناختی