بازتاب میل به جاودانگی در متون حماسی با تکیه بر شاهنامه فردوسی

این پژوهش به بررسی بازتاب میل فطری بشر به جاودانگی در شاهنامه فردوسی و مقایسه آن با سایر متون حماسی جهان می پردازد. با روش توصیفی-تحلیلی، جلوه های این کهن الگو در شاهنامه و نیز در آثار برجسته ای مانند ایلیاد و اودیسه هومر مورد بررسی قرار گرفته است. یافته ها نشان می دهد که در شاهنامه فردوسی، میل به جاودانگی عمدتا از طریق مفاهیمی چون «فروزه» (فر ایزدی) و باقی گذاشتن «نام نیک» متجلی می شود که ماهیتی عمیقا اخلاق محور دارد. این در حالی است که در حماسه های غربی مانند ایلیاد و اودیسه، تاکید بیشتری بر پذیرش فناپذیری انسان مشاهده می شود. مطالعه تطبیقی مفهوم رویین تنی در شخصیت هایی مانند اسفندیار در شاهنامه و آشیل در ایلیاد نشان می دهد که علی رغم دستیابی به مصونیت جسمانی، هر یک از این قهرمانان نقطه ضعفی مرگبار دارند که سرنوشت نهایی آنها را رقم می زند. این پژوهش به تحلیل این می پردازد که چگونه شاهنامه فردوسی در مقایسه با سایر حماسه های جهان، این غریزه طبیعی بشر را در قالب های اسطوره ای منعکس کرده است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که در شاهنامه، برخلاف بسیاری از حماسه های دیگر، جاودانگی بیشتر از طریق ارزش های اخلاقی و معنوی قابل دستیابی تصویر شده است. این مطالعه از طریق بررسی تطبیقی، به درک بهتر وجوه اشتراک و افتراق جهان بینی فرهنگی ایران با دیگر تمدن ها در مواجهه با مسئله مرگ و جاودانگی کمک می کند.

کلیدواژه ها:

میل به جاودانگی ، متون حماسی ، کهن الگو ، مرگ ستیزی