نقش بازی در آموزش کودکان

بازی به عنوان یک سازوکار ذاتی و بنیادی در رشد و تکامل شناختی، اجتماعی و عاطفی کودکان شناخته می شود و نقشی محوری در تسهیل فرآیند یادگیری در دوران کودکی ایفا می کند. این پژوهش با هدف تبیین ابعاد مختلف تاثیرگذاری فعالیت های بازی محور بر مولفه های آموزشی کودکان در سطح پیش دبستانی و سال های اولیه دبستان تدوین شده است. بازی ها فراتر از یک فعالیت صرفا سرگرم کننده، ابزارهایی قدرتمند برای توسعه مهارت های حل مسئله، تفکر انتقادی، انعطاف پذیری شناختی و ارتقای هوش هیجانی در بستر محیط امن و انگیزشی فراهم می آورند (براون و همکاران، ۲۰۱۹؛ کیم و پارک، ۲۰۱۹). در سال های اخیر، با افزایش تمرکز بر آموزش های رسمی و کاهش ساعات بازی آزاد، نگرانی هایی در مورد پیامدهای منفی بر خلاقیت و توانایی های اکتشافی کودکان مطرح شده است (پیترسن و وایت، ۲۰۲۱). پژوهش های نوین نشان می دهند که گنجاندن بازی های ساختاریافته و غیرساختاریافته در برنامه درسی می تواند به طور معناداری به بهبود تمرکز و ماندگاری اطلاعات در حافظه بلندمدت منجر شود (رایلی و دیویس، ۲۰۲۲). علاوه بر ابعاد شناختی، بازی های گروهی به عنوان بستری برای یادگیری مهارت های اجتماعی، مذاکره، همدلی و درک دیدگاه های دیگران عمل می کنند، امری که در چارچوب های آموزشی سنتی کمتر مورد توجه قرار می گیرد (اسمیت و جونز، ۲۰۱۸). در حوزه آموزش زبان، بازی های نقش آفرینی به کودکان این امکان را می دهند که واژگان جدید را در بافت های معنادار به کار ببرند و مهارت های ارتباطی خود را به صورت عملی توسعه دهند (لی و چن، ۲۰۲۰). همچنین، شواهد فزاینده ای وجود دارد که بازی های مبتنی بر فناوری های نوین، در صورت طراحی صحیح، می توانند یادگیری مفاهیم انتزاعی ریاضی و علوم را برای کودکان ملموس تر سازند (آبادی و محمدی، ۱۳۹۹). در مجموع، این مقاله به بررسی ضرورت ادغام رویکردهای بازی محور در نظام های آموزشی، با تاکید بر مزایای چندوجهی آن در تربیت نسلی خلاق، اجتماعی و دارای توانایی های شناختی بالا می پردازد و در پایان، چارچوبی نظری برای طراحی فعالیت های یادگیری غنی شده با بازی ارائه خواهد داد (گارسیا و همکاران، ۲۰۲۳). این رویکرد نه تنها آموزش را اثربخش تر می سازد، بلکه موجب پرورش تمایل درونی کودکان به یادگیری مادام العمر خواهد شد.

کلیدواژه ها:

بازی ، آموزش کودکان ، یادگیری فعال ، رشد شناختی ، مهارت های اجتماعی