نقش هوش مصنوعی مولد در بازطراحی تکالیف درسی دانش آموزان ایرانی

ورود ناگهانی هوش مصنوعی مولد، به ویژه ابزارهایی مانند ChatGPT، چالش ها و فرصت های بی سابقه ای را برای نظام های آموزشی جهان ایجاد کرده است. در ایران، این پدیده با چالش های خاصی همراه است که ناشی از ساختار سنتی تکالیف درسی و نگرانی هایی در مورد کاهش خلاقیت و تقلب دانش آموزان است. هدف این پژوهش، بررسی نقش هوش مصنوعی مولد در بازطراحی تکالیف درسی دانش آموزان ایرانی با تاکید بر ارتقای تفکر سطح بالا است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت ترکیبی (کیفی و کمی) است. جامعه آماری پژوهش شامل معلمان و دانش آموزان مقطع متوسطه شهر تبریز در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، ۳۵۰ نفر انتخاب شدند. داده ها از طریق پرسشنامه محقق ساخته و مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری شدند. یافته های کمی نشان داد که بین استفاده هوشمندانه از هوش مصنوعی و افزایش خلاقیت در تکالیف رابطه معناداری وجود دارد (۰۵/۰ > P). نتایج کیفی نیز به استخراج مضامین اصلی «شخصی سازی یادگیری»، «تغییر نقش معلم از منتقل کننده به تسهیل گر» و «ضرورت بازطراحی سنجش» منجر شد. نتایج نشان داد که تکالیف سنتی (مانند خلاصه نویسی و پاسخ به سوالات درسی) دیگر کارایی خود را از دست داده اند و باید با تکالیفی جایگزین شوند که نیازمند تحلیل، سنتز و بومی سازی دانش هستند. همچنین، معلمان تبریز نیازمند توانمندسازی برای ادغام اخلاقی این فناوری در فرآیند تدریس هستند. این پژوهش پیشنهاد می کند که سیاست گذاران آموزشی دستورالعمل های ملی برای استفاده از هوش مصنوعی تدوین کنند تا از تهدید آن به فرصتی برای تحقق اهداف سند تحول بنیادین تبدیل شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی مولد ، بازطراحی تکالیف درسی ، تفکر سطح بالا ، سند تحول بنیادین