مطالعه تطبیقی اثربخشی روش تدریس "معکوس" (Flipped) و "مبتنی بر پروژه" (PBL) بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان با سبک های یادگیری مختلف

در دو دهه اخیر، روش های نوین تدریس مانند کلاس های معکوس و یادگیری مبتنی بر پروژه به عنوان رویکردهای فعال گرا در نظام های آموزشی جهان محبوبیت یافته اند. کلاس معکوس رویکردی است که در آن محتوای درس به صورت دیجیتال در اختیار دانش آموز قرار می گیرد تا قبل از ورود به کلاس مطالعه شود و زمان کلاس برای فعالیت های مشارکتی، بحث های گروهی و حل مسئله استفاده گردد. این روش به ویژه در ارتقای درک عمیق مفاهیم و افزایش مسئولیت پذیری یادگیرنده موثر است. از سوی دیگر، یادگیری مبتنی بر پروژه روشی است که دانش آموزان را در تعامل مستقیم با مسئله های واقعی قرار می دهد و با طراحی و اجرای پروژه های عملی، مهارت های حل مسئله، تفکر انتقادی و توانمندی همکاری را تقویت می کند. هدف این مقاله، بررسی تطبیقی اثربخشی این دو رویکرد آموزشی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان با سبک های یادگیری مختلف است. پژوهش حاضر به بررسی اثرات کلاس معکوس و یادگیری مبتنی بر پروژه بر عملکرد تحصیلی، انگیزش یادگیری، خودکارآمدی و تطابق با سبک های یادگیری بصری، شنیداری و فعال می پردازد. یافته ها نشان می دهد که هر دو روش نسبت به روش های سنتی مزایای قابل توجهی در بهبود عملکرد تحصیلی دارند و اثر آن ها تا حد زیادی به طراحی اجرای روش، آموزش معلمان و تطابق روش با نیازهای یادگیرندگان بستگی دارد. همچنین ادبیات پژوهشی حاکی از آن است که برای دانش آموزانی با سبک های یادگیری متفاوت، استفاده از روش های ترکیبی می تواند اثربخشی بیشتری نسبت به استفاده از یکی از این رویکردها به تنهایی داشته باشد. نتایج نشان می دهد که کلاس معکوس بیشتر در ارتقای درک محتوایی و خودتنظیمی یادگیری موثر است، در حالی که یادگیری مبتنی بر پروژه توانمندی حل مسئله و مشارکت فعال یادگیرندگان را افزایش می دهد.

کلیدواژه ها:

کلاس معکوس ، یادگیری مبتنی بر پروژه ، پیشرفت تحصیلی ، سبک های یادگیری ، یادگیری فعال