تاثیر کیفیت روابط معلم–دانش آموز بر سلامت روان و پیشرفت تحصیلی

کیفیت روابط معلم–دانش آموز به عنوان یکی از مولفه های اساسی محیط های آموزشی، نقش تعیین کننده ای در سلامت روان و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ایفا می کند. هدف این مقاله تبیین و تحلیل جامع تاثیر این روابط بر ابعاد شناختی، هیجانی و تحصیلی دانش آموزان است. یافته های پژوهش های معتبر نشان می دهد روابطی که بر پایه حمایت عاطفی، احترام متقابل، اعتماد و تعامل سازنده شکل می گیرند، به کاهش مشکلات روان شناختی نظیر اضطراب، افسردگی و استرس تحصیلی منجر شده و احساس تعلق به مدرسه و بهزیستی روانی را تقویت می کنند. همچنین، کیفیت مطلوب رابطه معلم–دانش آموز با افزایش انگیزش تحصیلی، مشارکت فعال در کلاس، خودکارآمدی تحصیلی و در نهایت بهبود عملکرد آموزشی ارتباط مستقیم دارد. نتایج نشان می دهد دانش آموزانی که از تعاملات مثبت با معلمان برخوردارند، نگرش مثبت تری نسبت به یادگیری داشته و در مواجهه با چالش های تحصیلی از تاب آوری بیشتری برخوردارند. از سوی دیگر، روابط ضعیف یا تنش آلود می تواند زمینه ساز افت تحصیلی، بی انگیزگی، مشکلات رفتاری و آسیب های روانی شود. تحلیل یافته ها بیانگر آن است که نقش معلم فراتر از انتقال دانش بوده و کیفیت تعاملات بین فردی او با دانش آموزان، عامل کلیدی در ایجاد محیط یادگیری سالم و اثربخش محسوب می شود. در مجموع، تقویت مهارت های ارتباطی و عاطفی معلمان و توجه نظام مند به بهبود روابط معلم–دانش آموز می تواند به عنوان راهبردی موثر برای ارتقای سلامت روان و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان مورد توجه سیاست گذاران و برنامه ریزان آموزشی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

روابط معلم–دانش آموز ، سلامت روان ، پیشرفت تحصیلی ، انگیزش تحصیلی ، بهزیستی روان شناختی