نقش خانواده در شکل گیری ارزش های اخلاقی کودکان در دوران ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش خانواده در شکل گیری ارزش های اخلاقی کودکان در دوران ابتدایی و ارائه یک مدل تلفیقی کاربردی در بستر فرهنگی-اسلامی ایران صورت گرفته است. این پژوهش کیفی و توصیفی-تحلیلی بوده و با مرور منابع، چارچوب نظری جامعی را مبتنی بر نظریه های روان شناختی رشد اخلاق (پیاژه، کهلبرگ، بندورا) و مبانی تعلیم و تربیت اسلامی (قرآن و نهج البلاغه) پایه ریزی کرده است. نتایج نشان داد که شکل گیری ارزش های اخلاقی در کودکان این دوره، یک فرآیند صرفا شناختی نیست، بلکه نیازمند درونی سازی از طریق تعاملات اجتماعی و الگوبرداری فعال از والدین است. مدل مفهومی ارائه شده، بر سه سازوکار اصلی انتقال ارزش ها شامل الگوبرداری، آموزش مستقیم و تقویت رفتاری تاکید دارد و عوامل موثر بر این فرآیند را تحت تاثیر متغیرهای والدینی و سازوکارهای میانجی قرار می دهد. در نهایت، این پژوهش با تاکید بر لزوم رویکرد یکپارچه والدین در انطباق گفتار و عمل، پیشنهاد می کند که آموزش های اخلاقی مبتنی بر فطرت و عقلانیت (مبنای اسلامی) باید با در نظر گرفتن مراحل رشد شناختی-اخلاقی کودک (مبنای علمی) تدوین و اجرا شوند تا به نتایج پایدار دست یابند.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: تربیت اخلاقی ، خانواده ، کودکان دوره ابتدایی ، مراحل رشد اخلاقی ، نظریه یادگیری اجتماعی ، مبانی اسلامی.