تحلیل فرهنگی-روانشناختی بازتولید نابرابری آموزشی در کلاس درس: رویکردی بین رشته ای

این پژوهش با هدف تحلیل فرآیندهای فرهنگی-روان شناختی بازتولید نابرابری آموزشی در فضای تعاملی کلاس درس و با رویکردی بین رشته ای انجام شد. روش تحقیق، کیفی و از نوع کتابخانه ای-اسنادی با رویکرد تحلیل مضمون تفسیری-انتقادی بود. داده ها از طریق بازخوانی و تحلیل عمیق متون علمی، اسناد سیاستی و گزارش های پژوهشی مرتبط گردآوری شدند. یافته های تحقیق چهار مضمون اصلی را آشکار ساخت: «گفتمان مسلط و حذف نمادین»، «تعاملات نابرابر و انتظارات تفکیک شده»، «سازوکارهای روانی درونی سازی» و «کلاس درس به مثابه میدان مبارزه نمادین». نتایج نشان داد که نابرابری آموزشی صرفا محصول عوامل ساختاری کلان نیست، بلکه از طریق کنش ها و گفتمان های روزمره در کلاس درس، در روان و هویت دانش آموزان درونی سازی و بازتولید می شود. این فرآیند پیچیده، تبیین کننده تداوم چرخه نابرابری، حتی در صورت بهبود نسبی شاخص های عینی است. پژوهش بر ضرورت توجه سیاست گذاران و مربیان به ابعاد پنهان و روان شناختی عدالت تربیتی و لزوم بازنگری در برنامه های تربیت معلم تاکید می ورزد.