سه گانه هوش مصنوعی در آموزش: فرصت، چالش، پیامد اجتماعی در نظام آموزش و پرورش

آموزش پساهوش مصنوعی، به عنوان پارادایمی نوظهور در پیوند عمیق فناوری های هوشمند و فرآیندهای تربیتی، آینده ای اجتناب ناپذیر را برای نهاد مدرسه رقم می زند که مستلزم تحلیل پیش نگرانه و مبتنی بر تدبیر است. اهمیت این تحلیل، از عمق تحولی نشات می گیرد که نه تنها روش های یاددهی-یادگیری، که خود مفاهیم معرفت، تربیت و جامعه پذیری را در مدرسه دستخوش تغییر خواهد کرد. بیان مسئله اصلی این مقاله بر این محور استوار است که ورود به عصر پساهوش مصنوعی در آموزش، مدرسه را در برابر سه سطح از تغییرات بنیادین قرار می دهد: ظهور فرصت های نوین بی سابقه، مواجهه با چالش های پیش بینی شده عمیق، و ضرورت بازسازی پیوندهای اجتماعی که ممکن است در گذار دیجیتال تضعیف شوند. در سطح فرصت ها، امکان خلق تجربیات یادگیری کاملا شخصی سازی شده و مبتنی بر داده، توسعه محیط های شبیه سازی برای تمرین مهارت های پیچیده زندگی، و ظهور نقش های جدید حرفه ای برای معلمان به عنوان طراحان سفرهای یادگیری هوشمند قابل تصور است. در مقابل، چالش هایی جدی مانند افزایش شکاف دیجیتالی و نابرابری آموزشی، کاهش خلاقیت انسانی در سایه اتوماسیون، مسائل اخلاقی پیرامون استقلال و حریم خصوصی، و خطر کالایی شدن آموزش پیش بینی می شود. این دگرگونی ها، پیوندهای سنتی اجتماعی در مدرسه—بین معلم و شاگرد، بین شاگردان با یکدیگر و بین مدرسه و جامعه—را تحت تاثیر قرار می دهد. بنابراین، هدف این مقاله تحلیل این سه گانه و ارائه چارچوبی برای بازاندیشی مدرسه به مثابه کانونی انسان محور در عصر هوش مصنوعی است؛ کانونی که با بهره گیری هوشمندانه از فرصت ها و مهار چالش ها، به بازسازی و تقویت پیوندهای اجتماعی مبتنی بر همدلی، همکاری و شهروندی مسئولانه در فضایی ترکیبی از واقعیت و فناوری می پردازد.

کلیدواژه ها:

آموزش پساهوش مصنوعی ، فرصت های نوین ، چالش های پیش بینی شده ، بازسازی پیوند اجتماعی ، مدرسه