بررسی و تحلیل عوامل موثر بر شکاف دستاوردهای تحصیلی بین گروه های اجتماعی

شکاف دستاوردهای تحصیلی میان گروه های اجتماعی مختلف یکی از چالش های پایدار نظام های آموزشی در سراسر جهان است و پیامدهای گسترده ای در زمینه عدالت آموزشی، تحرک اجتماعی، و توسعه سرمایه انسانی دارد. این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل عوامل موثر بر شکل گیری و تداوم این شکاف انجام شده است. در این راستا، متغیرهایی همچون وضعیت اقتصادی–اجتماعی خانواده، سطح تحصیلات والدین، انتظارات فرهنگی از تحصیل، کیفیت و منابع مدارس، و تاثیر محیط محلی بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان مورد بررسی قرار گرفته اند. رویکرد نظری پژوهش بر مبنای نظریه بازتولید فرهنگی پیر بوردیو و دیدگاه نابرابری فرصت ها شکل گرفته است که تاکید دارد بر اینکه تفاوت در دسترسی به سرمایه های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی، مهم ترین ریشه های شکاف آموزشی را تشکیل می دهد.یافته های تحقیق های پیشین نشان می دهد که دانش آموزان متعلق به طبقات فرودست به دلیل محدودیت در منابع یادگیری، فشارهای اقتصادی، و انتظارات پایین تر محیطی، معمولا عملکرد تحصیلی ضعیف تری دارند. همچنین، تفاوت در کیفیت مدارس و معلمان، عدم تعادل در توزیع امکانات آموزشی، و ساختارهای ارزشی متفاوت میان گروه ها، بر این شکاف دامن می زند. یکی دیگر از نتایج مهم، نقش رسانه ها و فناوری های آموزشی در کاهش یا افزایش این شکاف است؛ زیرا اگرچه فناوری می تواند فرصت های یادگیری را گسترش دهد، اما نابرابری در دسترسی به ابزارهای دیجیتال خود شکاف تازه ای ایجاد می کند.پژوهش حاضر همچنین تاکید می کند که سیاست گذاری آموزشی باید فراتر از بهبود شاخص های کمی آموزش، به تقویت عدالت آموزشی، توسعه حمایت های اجتماعی، و ارتقای سرمایه فرهنگی در جوامع محروم بپردازد. با اجرای سیاست هایی چون آموزش جبرانی، برنامه های حمایتی برای خانواده های کم درآمد، و بازتوزیع منابع آموزشی، می توان بخشی از این شکاف را کاهش داد. در نهایت، تحلیل نتایج نشان می دهد که شکاف دستاوردهای تحصیلی نه تنها مسئله ای آموزشی، بلکه بازتابی از ساختارهای عمیق تر اجتماعی و اقتصادی است که حل آن نیازمند رویکردی چندبعدی و بین بخشی است.

کلیدواژه ها:

شکاف دستاوردهای تحصیلی ، نابرابری آموزشی ، وضعیت اقتصادی–اجتماعی ، سرمایه فرهنگی ، فرصت های یادگیری ، سیاست گذاری آموزشی ، عدالت آموزشی ، بازتولید نابرابری