مدرسه به عنوان فضای رشد انسان، نه کارخانه تولید نمره

مدرسه در نگرش انسانی و تربیتی، نهادی برای رشد همه جانبه انسان است و رسالت آن فراتر از انتقال دانش و تولید نمره تعریف می شود. با این حال، غلبه رویکرد نمره محور تعریف می شود. با این حال، غلبه رویکرد نمره محور و آزمون زده در بسیاری از نظام های آموزشی موجب شده است که مدرسه به فضایی رقابتی و مکانیکی تبدیل شود؛ فضایی که در آن یادگیری عمیق، خلاقیت، تفکر انتقادی و رشد عاطفی–اجتماعی دانش آموزان در حاشیه قرار می گیرد. این مقاله با تاکید بر نگاه انسان محور به آموزش، به نقد مفهوم «مدرسه به عنوان کارخانه تولید نمره» می پردازد و مدرسه را به مثابه فضای رشد انسان بازتعریف می کند.در این چارچوب، یادگیری به عنوان فرایندی معنادار، تدریجی و فردمحور در نظر گرفته می شود که نیازمند توجه به تفاوت های فردی، تجربه های زیسته و نیازهای واقعی دانش آموزان است. نمره و آزمون، در صورت استفاده نادرست، می توانند به ابزار کنترل و حذف تبدیل شوند؛ در حالی که در رویکرد رشد محور، ارزشیابی نقش بازخوردی و حمایتی دارد و به بهبود فرایند یادگیری کمک می کند. مقاله نشان می دهد که تمرکز افراطی بر نمره، پیامدهایی چون اضطراب تحصیلی، کاهش انگیزه درونی، یادگیری سطحی و تضعیف هویت یادگیرنده را به دنبال دارد.از سوی دیگر، مدرسه انسان محور بر نقش معلم به عنوان تسهیل گر یادگیری، مشاهده گر حرفه ای و همراه رشد دانش آموز تاکید می کند. در چنین مدرسه ای، روابط انسانی، گفت وگو، تجربه، خطا و تامل جایگاه محوری دارند و کلاس درس به محیطی امن برای یادگیری و رشد تبدیل می شود. این رویکرد، عدالت آموزشی را نه در یکسان سازی انتظارات، بلکه در فراهم آوردن فرصت های یادگیری متنوع و متناسب با توانایی ها و نیازهای دانش آموزان جست وجو می کند.در نهایت، مقاله بر این نکته تاکید دارد که بازاندیشی در کارکرد مدرسه و عبور از نگاه نمره محور، ضرورتی اساسی برای تربیت انسان هایی مسئول، خلاق و توانمند است. مدرسه ای که فضای رشد انسان باشد، نه تنها دانش آموزان موفق تری تربیت می کند، بلکه جامعه ای سالم تر و آینده ای انسانی تر را بنیان می نهد.

کلیدواژه ها:

مدرسه انسان محور ، نمره محوری ، رشد همه جانبه ، یادگیری معنادار ، ارزشیابی تکوینی ، نقش معلم ، تفاوت های فردی ، عدالت آموزشی ، تربیت انسانی ، آموزش و پرورش