بررسی میزان اعتماد معلمان به الگوریتم های ارزیابی خودکار در مقایسه با روش های سنتی نمره دهی در کلاس های درس

هدف اصلی این پژوهش، سنجش و مقایسه میزان اعتماد معلمان دوره متوسطه به الگوریتم های ارزیابی خودکار دانش آموزان در مقابل روش های سنتی قضاوت و نمره دهی انسانی بوده است. این مطالعه از نوع تحقیقات توصیفی-پیمایشی و به روش همبستگی انجام شده است. جامعه آماری پژوهش را کلیه معلمان مدارس متوسطه دوم نظری (رشته های ریاضی-فیزیک، علوم تجربی و علوم انسانی) شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ تشکیل دادند که بر اساس فرمول کوکران و با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای، تعداد ۲۸۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار اصلی پژوهش، پرسشنامه محقق ساخته ای بود که پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ ۰.۸۷ و روایی آن از طریق روایی محتوا (تایید توسط متخصصان) و روایی سازه (تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی) تامین گردید. این پرسشنامه، اعتماد معلمان را در سه مولفه «اعتماد شناختی» (باور به دقت الگوریتم)، «اعتماد عاطفی» (احساس اطمینان و راحتی) و «اعتماد رفتاری» (تمایل به استفاده عملی) نسبت به سیستم های ارزیابی خودکار و همچنین روش های سنتی، در حیطه های مختلفی مانند تصحیح پاسخ های تشریحی کوتاه و بلند، پروژه ها، و ارزشیابی های تکوینی می سنجید. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS و Smart-PLS و با به کارگیری روش های آماری شامل آمار توصیفی، آزمون t وابسته، تحلیل واریانس چندمتغیره (MANOVA) و مدل سازی معادلات ساختاری تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که میانگین اعتماد کلی معلمان به روش های سنتی نمره دهی به طور معناداری بالاتر از اعتماد به الگوریتم های ارزیابی خودکار است (۰.۰۰۱>p). بیشترین شکاف اعتماد در مولفه «اعتماد عاطفی» و در حیطه ارزیابی تکوینی و پروژه های خلاقانه مشاهده شد. با این حال، اعتماد به الگوریتم ها در حیطه های دارای پاسخ های مشخص و ساختاریافته تر (مانند آزمون های تستی و پرسش های کوتاه پاسخ) نسبی بود. عواملی مانند سن، سابقه تدریس، رشته تدریس و میزان آشنایی با فناوری، رابطه معناداری با سطح اعتماد داشتند. نتیجه کلی حاکی از آن است که اگرچه معلمان به قابلیت های فناورانه در برخی حوزه ها اذعان دارند، اما هنوز قضاوت حرفه ای، شهود و رابطه انسانی را به عنوان هسته غیرقابل جایگزین فرآیند ارزیابی آموزشی می دانند. این پژوهش بر لزوم طراحی سیستم های انسان محور، شفاف و قابل درک، و نیز برنامه ریزی برای افزایش سواد ارزیابی دیجیتال معلمان تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

اعتماد معلمان ، ارزیابی خودکار ، الگوریتم های آموزشی ، نمره دهی سنتی ، قضاوت حرفه ای ، سنجش و ارزشیابی.