تاثیر برنامه های تقویت هوش شناختی بر بهبود عملکرد تحصیلی و مهارت حل مسئله در دانش آموزان

هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر برنامه های تقویت هوش شناختی بر بهبود عملکرد تحصیلی و مهارت حل مسئله در دانش آموزان بود. این مطالعه از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان دختر پایه هفتم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بودند که از میان آن ها ۶۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و کنترل (۳۰ نفر) گمارده شدند. ابزارهای پژوهش شامل آزمون محقق ساخته عملکرد تحصیلی و پرسشنامه مهارت حل مسئله کسیدی و هرگز (۲۰۰۴) با ضریب پایایی ۰.۸۵ بود. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت برنامه تقویت هوش شناختی قرار گرفت که بر ارتقاء حافظه کاری، توجه متمرکز و انعطاف پذیری شناختی تاکید داشت. داده های حاصل از پژوهش با استفاده از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی (تحلیل کوواریانس یا ANCOVA) در نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شد. نتایج تحلیل ANCOVA نشان داد که پس از کنترل اثر پیش آزمون، برنامه تقویت هوش شناختی به طور معناداری (۰.۰۱ > p) بر بهبود عملکرد تحصیلی و همچنین ارتقاء مهارت حل مسئله در گروه آزمایش تاثیر مثبت داشته است. این یافته ها حاکی از آن است که مداخلات مبتنی بر هوش شناختی می توانند به عنوان یک رویکرد موثر برای افزایش توانمندی های شناختی دانش آموزان و در نتیجه بهبود یادگیری و حل مسائل پیچیده مورد استفاده قرار گیرند. بر این اساس، پیشنهاد می شود که برنامه ریزان درسی و معلمان، راهبردهای تقویت هوش شناختی را در فرایند آموزش و یادگیری ادغام کنند تا دانش آموزان از قابلیت های ذهنی بالاتری در مسیر تحصیلی و زندگی خود برخوردار گردند.

کلیدواژه ها:

هوش شناختی ، عملکرد تحصیلی ، مهارت حل مسئله ، برنامه تقویت شناختی ، دانش آموزان