بررسی موانع یاددهی–یادگیری در کلاس های درس مجازی مدارس

گسترش ناگهانی آموزش مجازی در مدارس، علاوه بر ایجاد فرصت ها، با موانع متعددی در فرآیند یاددهی-یادگیری مواجه شده است. این مقاله با هدف شناسایی و تحلیل موانع یاددهی-یادگیری در کلاس های درس مجازی مدارس و با روش تحقیق کیفی از نوع پدیدارشناسی انجام شده است. مشارکت کنندگان شامل ۲۰ معلم و ۳۰ دانش آموز دوره های مختلف تحصیلی بودند که به صورت هدفمند انتخاب و با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق، داده ها جمع آوری و با روش تحلیل مضمون تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها نشان داد موانع در چهار دسته اصلی قرار می گیرند: ۱. موانع فنی و زیرساختی: شامل نبود دسترسی عادلانه به اینترنت پرسرعت و ابزارهای هوشمند، ناپایداری پلتفرم ها و عدم آشنایی با ابزارهای دیجیتال.۲. موانع آموزشی-پداگوژیک: مانند دشواری در اجرای روش های تعاملی و فعال، ناتوانی در ارزشیابی واقعی و فرآیندمحور، یکنواختی محتوا و کاهش تمرکز و مشارکت دانش آموزان. ۳. موانع ارتباطی و تعاملی: شامل محدودیت در انتقال مفاهیم پیچیده، کاهش بازخورد سریع و غیرکلامی، ضعف در ایجاد رابطه عاطفی و احساس انزوا.۴. موانع انگیزشی و روان شناختی: مانند افت انگیزه درونی، خستگی دیجیتال، فقدان محیط فیزیکی مدرسه و افزایش استرس در معلمان و دانش آموزان. این موانع در تعامل با یکدیگر، کیفیت فرآیند یاددهی-یادگیری را به طور معناداری تحت تاثیر قرار می دهند. نتیجه گیری کلی تحقیق حاکی از آن است که کلاس مجازی صرفا انتقال فضای فیزیکی به دیجیتال نیست، بلکه مستلزم بازطراحی کامل راهبردهای تدریس، تقویت سواد دیجیتال ذی نفعان، ایجاد پلتفرم های پایدار و تعاملی، و توجه همزمان به ابعاد عاطفی و انگیزشی است. برای کاهش این موانع، حرکت به سمت الگوی ترکیبی هوشمند همراه با پشتیبانی فنی و آموزشی مستمر پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

موانع یاددهی-یادگیری ، کلاس درس مجازی ، مدارس ، آموزش الکترونیکی ، پدیدارشناسی