تحلیل روان شناختی نقش حمایت تحصیلی همسالان در افزایش مشارکت کلاسی و تعلق به مدرسه

نظام های آموزشی معاصر، فراتر از انتقال صرف دانش و مهارت های شناختی، به طور فزاینده ای بر پرورش ابعاد روان شناختی، اجتماعی و هیجانی دانش آموزان تاکید دارند. در این میان، مفاهیمی چون مشارکت کلاسی و احساس تعلق به مدرسه به عنوان شاخص های کلیدی کیفیت تجربه آموزشی و پیش بین های مهم موفقیت تحصیلی، سازگاری روانی و تداوم حضور در مدرسه شناخته می شوند. پژوهش های متعدد نشان داده اند که دانش آموزانی که مشارکت فعال تری در فعالیت های کلاسی دارند و مدرسه را به عنوان محیطی امن، حمایت گر و معنادار تجربه می کنند، از انگیزش درونی بالاتر، پیشرفت تحصیلی مطلوب تر و سلامت روانی بیشتری برخوردارند. در مقابل، فقدان مشارکت و احساس بیگانگی با مدرسه می تواند زمینه ساز افت تحصیلی، مشکلات رفتاری و حتی ترک تحصیل شود. در چارچوب روان شناسی تربیتی و اجتماعی، مشارکت کلاسی مفهومی چندبعدی است که ابعاد رفتاری، شناختی و هیجانی را دربرمی گیرد. مشارکت رفتاری به حضور فعال دانش آموز در فعالیت های آموزشی، پاسخ گویی به پرسش ها و انجام تکالیف اشاره دارد؛ مشارکت شناختی ناظر بر تلاش ذهنی، استفاده از راهبردهای یادگیری عمیق و خودتنظیمی است؛ و مشارکت هیجانی احساسات مثبت مانند علاقه، لذت و ارزش مندی نسبت به یادگیری و کلاس درس را شامل می شود. احساس تعلق به مدرسه نیز به ادراک دانش آموز از پذیرش، احترام، حمایت و عضویت معنادار در جامعه مدرسه اطلاق می گردد و ریشه در نظریه های بنیادینی چون نظریه نیاز به تعلق، نظریه دلبستگی و رویکردهای انسان گرایانه دارد. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به تحلیل روان شناختی نقش حمایت تحصیلی همسالان در افزایش مشارکت کلاسی و تعلق به مدرسه پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که حمایت تحصیلی همسالان با تقویت انگیزه، اعتماد به نفس و مهارت های اجتماعی دانش آموزان، موجب افزایش مشارکت فعال در کلاس و ارتقای حس تعلق به مدرسه می شود و به این ترتیب نقش کلیدی در بهبود تجربه یادگیری و رشد روانی-اجتماعی آنان ایفا می کند.

کلیدواژه ها:

حمایت تحصیلی ، همسالان ، مشارکت کلاسی ، تعلق به مدرسه ، دانش آموزان