الگوی مفهومی تعامل جغرافیای آموزشی با کارکردهای مشاوره ای و مدیریتی در مدارس استثنایی

تحولات شتابان نظام های آموزشی در دهه های اخیر نشان داده است که پاسخ گویی موثر به نیازهای متنوع دانش آموزان با نیازهای ویژه، مستلزم اتخاذ رویکردهایی فراتر از چارچوب های سنتی آموزش است. در این میان، جغرافیای آموزشی به عنوان دانشی میان رشته ای، با تمرکز بر تفاوت های فضایی، فرهنگی، اجتماعی و محیطی، می تواند نقش تعیین کننده ای در بهبود کیفیت مدیریت، آموزش و خدمات مشاوره ای در مدارس استثنایی ایفا کند. شرایط مکانی مدارس، میزان دسترسی به منابع آموزشی و درمانی، ویژگی های فرهنگی مناطق و فاصله از مراکز حمایتی، همگی از عواملی هستند که به طور مستقیم و غیرمستقیم بر تجربه زیسته دانش آموزان استثنایی و عملکرد حرفه ای مدیران، دبیران و مشاوران اثر می گذارند. پژوهش حاضر با هدف تبیین و تحلیل تعامل میان مولفه های جغرافیای آموزشی و کارکردهای مدیریتی، آموزشی و مشاوره ای در مدارس استثنایی انجام شده است. روش پژوهش توصیفی–تحلیلی بوده و داده ها از طریق مطالعه و تحلیل انتقادی منابع علمی معتبر در حوزه های جغرافیای آموزشی، علوم تربیتی، مدیریت آموزشی و مشاوره گردآوری شده اند. تحلیل یافته ها نشان می دهد که نادیده گرفتن مولفه های فضایی و مکانی در سیاست گذاری و برنامه ریزی آموزشی، می تواند منجر به کاهش اثربخشی تصمیم های مدیریتی، ناکارآمدی برنامه های آموزشی و محدود شدن تاثیر مداخلات مشاوره ای شود. در مقابل، توجه آگاهانه و نظام مند به جغرافیای آموزشی، زمینه ساز ارتقای عدالت فضایی، افزایش سازگاری تحصیلی، بهبود سلامت روانی دانش آموزان استثنایی و تقویت تعامل مدرسه با خانواده و جامعه محلی خواهد بود. بر اساس نتایج پژوهش، الگویی مفهومی پیشنهاد می شود که در آن مولفه های جغرافیایی به عنوان عامل میانجی، پیونددهنده سیاست های آموزشی با واقعیت های اجتماعی و فرهنگی زندگی دانش آموزان استثنایی در نظر گرفته شده اند.

کلیدواژه ها:

جغرافیای آموزشی ، مدیریت مدرسه ، مشاوره تحصیلی ، آموزش استثنایی ، دبیران