بررسی عوامل کلیدی موفقیت و موانع پیش روی کسب وکارهای آنلاین در ایران ارائه مدل راهبردی

با گسترش فناوری های دیجیتال و اینترنت، کسب وکارهای آنلاین به عنوان موتور محرک اقتصاد نوین مطرح شده اند. با این وجود، نرخ شکست این کسب وکارها، به ویژه در بافت اقتصادی-اجتماعی ایران، بالا گزارش شده است. هدف این پژوهش، شناسایی و رتبه بندی عوامل کلیدی موفقیت و همچنین موانع و چالش های پیش روی کسب وکارهای آنلاین در ایران و در نهایت ارائه یک مدل راهبردی است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری تحقیق، مدیران و بنیان گذاران 150 کسب وکار آنلاین موفق و ناموفق در ایران بودند که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، 108 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها، پرسشنامه ای محقق ساخته شامل 48 سوال در مقیاس لیکرت پنج درجه ای بود که روایی آن توسط متخصصان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ 0.89 تایید شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و با روش های آماری توصیفی، آزمون تی تک نمونه ای، تحلیل عاملی اکتشافی و رگرسیون تحلیل شدند. یافته ها نشان داد عواملی مانند «مدیریت ارتباط با مشتری الکترونیکی»، «امنیت و اعتماد آنلاین»، «نوآوری در مدل کسب وکار» و «سازگاری با زیرساخت های فناوری» به ترتیب بیشترین تاثیر را بر موفقیت دارند. همچنین، موانعی چون «محدودیت های زیرساخت اینترنتی»، «چالش های حقوقی و مالیاتی»، «کمبود نیروی انسانی متخصص» و «مقاومت فرهنگی در پذیرش پرداخت های آنلاین» به عنوان اصلی ترین چالش ها شناسایی شدند. بر اساس یافته ها، یک مدل راهبردی چهاربعدی شامل عوامل درونی، بیرونی، فرآیندی و پیامدی ارائه شد. این پژوهش می تواند به سیاست گذاران، سرمایه گذاران و کارآفرینان در تدوین استراتژی های کارآمد برای توسعه پایدار اکوسیستم کسب وکارهای آنلاین در ایران یاری رساند

کلیدواژه ها:

کسب وکار آنلاین ، عوامل موفقیت ، چالش ها ، ایران ، مدل راهبردی