تحلیل چالش های پیاده سازی آموزش یادگیرنده محور و راه حل های پیشنهادی

در گذار از الگوهای آموزشی سنتی به سوی نظام های نوین یاددهی-یادگیری، رویکرد یادگیرنده محور به عنوان پارادایمی کلیدی برای تربیت شهروندانی خلاق، مسئول و توانمند در عصر حاضر شناخته می شود. این رویکرد که بر محوریت فعال یادگیرنده، توجه به تفاوت های فردی، ارتباط یادگیری با زندگی واقعی و پرورش مهارت های تفکر انتقادی و حل مسئله تاکید دارد، پاسخی ضروری به ناکارآمدی روش های منفعل و حافظه محور گذشته است. با این وجود، شکاف عمیقی میان تایید نظری این ضرورت و اجرای موثر و گسترده آن در صحنه واقعی مدارس و کلاس های درس مشاهده می شود. بیان مساله اصلی این مقاله، واکاوی همین تناقض و شناسایی موانع ریشه ای است؛ به گونه ای که علی رغم تصریح بر مزایای یادگیرنده محوری در اسناد تحولی، شاهد تداوم شیوه های معلم محور در بسیاری از محیط های آموزشی هستیم. چالش های پیاده سازی این رویکرد چندبعدی و درهم تنیده است و از موانع ساختاری مانند برنامه های درسی متمرکز و انباشته، نظام ارزشیابی کمی گرا و تراکم بالای کلاس ها آغاز شده و به چالش های نیروی انسانی شامل نگرش ها، باورها و آمادگی ناکافی معلمان، و همچنین انتظارات جامعه و خانواده ها می رسد. این مجموعه عوامل، اکوسیستمی ایجاد می کند که تغییر را دشوار و گاه ناممکن می سازد. بنابراین، تحلیل نظام مند این چالش ها و ارائه راه حل های عملیاتی و پیشنهادی برای فائق آمدن بر آنها، نه تنها یک نیاز پژوهشی، بلکه گامی اجتناب ناپذیر برای تحقق اهداف تعلیم و تربیت در قرن بیست ویکم است. این مقاله در پی آن است تا با نگاهی همه جانبه، این چالش ها را در سطوح مختلف ساختاری، فرهنگی و آموزشی بررسی و راهکارهایی کاربردی و چندسطحی را برای تسهیل این گذار حیاتی ارائه نماید.

کلیدواژه ها:

رویکرد یادگیرنده محور ، چالش های پیاده سازی ، تحول آموزشی ، راهکارهای عملیاتی ، نظام آموزش مدرسه ای