موانع و راهکارهای استقرار یادگیری یادگیرنده محور در نظام آموزشی مدارس

در نظام های آموزشی معاصر، گذار از الگوهای سنتی معلم محور به سوی پارادایم یادگیرنده محور، به عنوان ضرورتی انکارناپذیر برای تربیت شهروندانی خلاق، مسئله حل کن و توانمند برای زندگی در قرن بیست ویکم مطرح است. یادگیری یادگیرنده محور با تاکید بر نقش فعال دانش آموز، تفاوت های فردی، ساخت دانش از طریق تجربه و ارتباط معنادار محتوا با زندگی واقعی، در قلب تحولات آموزشی نوین قرار دارد. با این وجود، استقرار واقعی و موثر این رویکرد در مدارس، با چالش ها و موانع ساختاری و فرهنگی عمیقی روبرو است. بیان مساله اصلی این مقاله حول این محور است که علی رغم تاکید اسناد بالادستی و ادبیات گسترده پژوهشی بر مزایای یادگیرنده محوری، شاهد شکاف چشمگیری میان نظریه و عمل در کلاس های درس هستیم. موانعی همچون تراکم بالای جمعیت کلاسی، حجم انبوه و ثابت محتوای درسی، کمبود منابع و امکانات آموزشی مناسب، نگرش ها و باورهای ریشه دار معلمان و مدیران که به روش های انتقالی عادت کرده اند، نظام ارزشیابی کمی و متمرکز بر حافظه، و فشار خانواده ها برای نتایج کوتاه مدت، در مجموع اکوسیستمی را ایجاد می کنند که مقاومت قابل توجهی در برابر تغییر ایجاد می کند. این وضعیت موجب تداوم رویکردهای منفعلانه و کاهش انگیزه و خلاقیت در میان دانش آموزان می شود. بنابراین، شناسایی علمی این موانع و همچنین تبیین راهکارهای عملی و بومی برای غلبه بر آنها، به منظور تسهیل استقرار اصیل این رویکرد، امری ضروری است. این مقاله در پی آن است تا با واکاوی این موانع در ابعاد مختلف، راهکارهایی کاربردی را برای تبدیل کلاس های درس به محیط های پویا، مشارکتی و معناساز ارائه نماید.

کلیدواژه ها:

یادگیری یادگیرنده محور ، موانع استقرار ، تحول آموزشی ، راهکارهای عملی ، نظام آموزش مدرسه ای